سندرم تونل کارپال چیست؛ علائم و روش های درمان

سندرم تونل کارپال یکی از شایع‌ترین اختلالات عصبی دست است که به دلیل فشار روی عصب میانی در تونل کارپال مچ دست اتفاق می‌افتد. تونل کارپال یک گذرگاه باریک است که استخوان‌ها و رباط‌های کف دست و انگشتان را به ساعد وصل می‌کند. وقتی روی عصب میانی در تونل کارپال فشار وارد مضاعف وارد می‌شود، عوارضی همچون بی‌حسی، سوزن‌سوزن شدن و ضعف در انگشتان دست را در پی دارد. علائم و روش‌های درمان این سندرم را نمی‌توان در چند خط کوتاه بیان کرد. در ادامه به بررسی کامل این اختلال عصبی مچ دست می‌پردازیم. اگر نشانه‌های مشکوک به این سندرم را در کف دست و انگشتان خود حس کردید، مطالعه این مطلب شما را برای پیدا کردن راهکارهای درمان آن راهنمایی خواهد کرد.

بیماری CTS؛ سندرم تونل کارپال ناشی از چیست؟

سندرم تونل کارپال (CTS) به علت فشار روی عصب میانی دست به وجود می‌آید. عصب میانی دست همراه با تاندون‌ها، رگ‌ها، استخوان، رباط و سایر اعصاب دست از داخل تونل کارپال بین ساعد و مچ دست تا کف و انگشتان دست کشیده می‌شود. این عصب داخل مچ دست مسئول حس و حرکت در انگشتان شست، سبابه و انگشتان میانی به جز انگشت کوچک است. هر عاملی که باعث فشار روی عصب میانی یا تحریک آن شود، منجربه مبتلا شدن فرد به اختلال حسی و حرکتی مچ دست می‌شود.

دلیل قطعی و مشخصی برای این سندرم وجود ندارد. بااین‌حال عواملی بسیاری وجود دارند که ممکن است حتی غیرمستقیم باعث افزایش ریسک آسیب به عصب میانی بشوند. عللی مانند شکستگی یا دررفتگی مچ دست، چاقی و همچنین بیماری‌هایی که باعث ایجاد التهاب در عصب میانی می‌شوند مانند آرتروز، تیروئید، نارسایی کلیه و دیابت، شانس ابتلا به سندروم CTS را افزایش می‌دهند. همچنین نوع کار افراد نیز روی افزایش احتمال مبتلا شدن به سندرم تونل کارپال تاثیر می‌گذارد.

افرادی که به شکل مدوام با موس و کیبورد کار می‌کنند و مچ دست آنها در حالت نامناسبی قرار می‌گیرد، همچنین مکانیک‌ها، کارگران و رانندگان ماشین سنگین ازجمله افرادی‌اند که در معرض خطر سندرم تونل کارپار قراردارند. این افراد به طور مداوم مچ دست خود را در یک حالت ثابت نگه می‌دارند یا حرکات مکرر آسیب‌زننده انجام می‌دهند. اگر شغل شما فشار بالایی به دست و مچ دست می‌آورد؛ احتمالا تابه‌حال درد یا حتی ضعف شدید را در دستان خود حس کرده‌اید. سعی کنید هرچه سریع‌تر به پزشک متخصص مراجعه کرده و علت دست درد خود را جویا شوید. پزشک با بررسی و تشخیص علت درد، راهکار درمانی مناسب را برای تسکین بی‌قراری دست شما تجویز خواهد کرد.

علائم سندرم تونل کارپال؛ بی‌حسی و ضعف در مچ و انگشتان دست

علائم سندرم تونل کارپال معمولا به‌تدریج ایجاد می‌شود که شامل موارد زیر است:

• بی‌حسی و سوزن‌سوزن شدن دست و انگشتان: اغلب هنگام رانندگی، در دست گرفتن گوشی یا هر وسیله‌ای ممکن است سوزن‌سوزن شدن و بی‌حسی اتفاق بیفتد.
• درد در مچ دست، دست و انگشتان: بعضی‌اوقات درد به حدی است که فرد را از خواب بیدار می‌کند.
• ضعف در دست: این مشکل ممکن است باعث افتادن اشیا از دست افراد یا ناتوانی در انجام کارهای ظریف شود.

بعضی‌اوقات درد و بی‌حسی از کف و مچ دست به سمت بازوها نیز سرایت پیدا می‌کند. برخی از افراد که مبتلا به این سندرم شده‌اند، دست‌های خود را تکان می‌دهند تا دستشان به‌اصطلاح «از خواب دربیاید» اما این بی‌حسی با گذشت زمان و پیشرفت بیماری به طور مداوم ادامه خواهد داشت. گاهی اوقات پزشک برای تسکین درد بیمار تعدادی قرص و مکمل تقویتی مفاصل یا استخوان برای او تجویز می‌کند. انواع مختلفی از مکمل‌های تقویتی استخوان وجود دارد. بااین‌حال بهترین قرص برای تقویت استخوان و مفاصل، بر بازسازی و ترمیم غضروف، افزایش قابلیت حرکت مفصل و دردهای اطراف آن تاثیرگذارند.

روش‌های درمان CTS؛ از بستن آتل مچ تا جراحی تونل کارپال

سعی کنید درمان سندرم تونل کارپال را بلافاصله بعد از شروع علائم دراسرع‌وقت شروع کنید. درمان این سندرم در مراحل اولیه با چند راهکار ساده پس از مشورت با پزشک امکان‌پذیر است. این راهکارها شامل موارد زیر می‌شود:

• استراحت دادن به دست در حین کار
• انجام ندادن فعالیت‌هایی که علائم را بدتر می‌کنند
• استفاده از پک سرد برای تسکین التهاب

گاهی اوقات ممکن است کمبود ویتامین‌ها در بدن باعث وخیم‌تر شدن شدت علائم تونل کارپال خواهد شد. در این شرایط امکان دارد که پزشک معالج مکمل‌های ویتامینی و تقویتی برای کمک به بهبود بیماری تونل کارپال تجویز کند. به‌عنوان مثال ویتامین K۲ معمولاً از طریق مواد غذایی به مقدار کافی دریافت نمی‌شود. این ویتامین در قرص بون آرکو موجود است و باعث فعال شدن پروتئین‌های متصل به کلسیم شده و به‌این‌ترتیب در حفظ استحکام استخوان‌ها نقش به‌سزایی دارد. درمان‌های دیگری مانند آتل مچ، دارو درمانی و در شرایط حاد جراحی نیز به کار برده می‌شوند که در ادامه آن‌ها را بررسی می‌کنیم.

درمان غیرجراحی؛ برای مراحل اولیه بیماری تونل کارپال

اگر بیماری زود تشخیص داده شود، روش‌های غیرجراحی به بهبود سندرم تونل کارپال کمک بسزایی خواهند کرد. برخی از روش‌های درمان غیرجراحی تونل کارپال به این شرح هستند:

• آتل مچ دست: آتل، مچ دست را هنگام خواب ثابت نگه می‌دارد در نتیجه به تسکین علائمی مانند گزگز یا درد دست در شب کمک می‌کند.
• داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی: داروهایی مانند ایبوپروفن باعث تسکین کوتاه‌مدت درد و سوزن‌سوزن شدن دست ناشی از این سندروم می‌شوند.

توجه داشته باشید که داروهای ضدالتهابی درمان دارو برای سندروم تونل کارپال نیستند؛ بلکه فقط به کاهش شدت علائم این بیماری کمک می‌کنند. فرد مبتلا به بیماری تونل کارپال می‌تواند با مراجعه به داروخانه‌های تحت پوشش شرکت های پخش دارو و تجهیزات پزشکی، این داروهای مسکن و آتل مچ را تهیه کند. البته لازم به ذکر است مشورت با پزشک معالج قبل از مصرف و استفاده از آن‌ها توصیه می‌شود.

جراحی؛ یکی از راه‌های درمان CTS شدید

روش جراحی برای علائم شدید سندروم تونل کارپال یا زمانی استفاده می‌شوند که درمان‌های غیرجراحی روی فرایند بهبودی تاثیر نگذاشته است. هدف جراحی تونل کارپال کاهش فشار روی عصب میانی با بریدن رباطی است که باعث تحریک و فشار بر عصب میانی شده است. گاهی اوقات علت درد پا از زانو به پایین تنگی نخاع است که این موضوع مانند فشار روی عصب میانی در تونل کارپال، فشار زیادی بر عصب سیاتیک در انتهای ستون فقرات فرد می‌آورد. اگر شدت علائم و درد سیاتیک بسیار آزاردهنده باشد، ممکن است پزشک معالج توصیه به انجام عمل جراحی کند.

بی‌توجهی به پیشرفت شدت علائم سندرم تونل کارپال خطرناک است

در این مطلب به بررسی بیماری سندرم تونل کارپال پرداختیم. علائمی مانند بی‌حسی و گزگز کردن دست، درد شدید دست در خواب و افتادن وسایل از دست برخی از نشانه‌های شایع آن هستند. بسته به شدت علائم و پیشرفت بیماری ممکن است پزشک معالج درمان غیرجراحی یا جراحی را برای درمان سندرم تونل کارپال تجویز کند. اگر علائم مشکوک به این سندرم را دارید، حتماً هر چه سریع‌تر با پزشک متخصص مشورت کنید. درمان در مراحل اولیه از پیشرفت بیماری جلوگیری می‌کند.