سندرم نفروتیک چیست؟ چه علائم و درمانی دارد؟

سندرم نفروتیک یک اختلال کلیوی است که باعث می‌شود بدن به‌اشتباه مقدار بسیاری پروتئین را از طریق ادرار دفع کنید. اختلال نفروتیک به دلیل آسیب دیدن بخش فیلترکننده خون در کلیه به وجود می‌آید. این اختلال کلیوی باعث ایجاد تورم در بدن به‌ویژه پا و مچ پا شده و سلامتی افراد را به خطر می‌اندازد. اما خوشبختانه سندروم نفروتیک قابل‌درمان است. در این مطلب به صورت جامع به پرسش «سندرم نفروتیک چیست» پاسخ می‌دهیم. اگر خود یا فردی از عزیزانتان درگیر این بیماری کلیوی شده‌اید، مطالعه مقاله پیش‌رو را به شما پیشنهاد می‌دهیم.

نحوه ایجاد سندروم نفروتیک؛ بروز اختلال در فعالیت واحد نفرون کلیه

کلیه‌ها مواد زائد و مایعات اضافی را با استفاده از واحدهای فیلتر‌کننده به نام نفرون از خون خارج می‌کنند. هر نفرون حاوی شبکه‌ای از رگ‌های خونی کوچک (مویرگ‌ها) است که گلومرول نام دارد. گلومرول به‌عنوان یک فیلتر، مولکول‌های کوچک مواد زائد و آب اضافی را از خون افراد جدا می‌کند؛ اما مولکول‌های بزرگ مانند پروتئین‌ها و گلبول‌های قرمز از این شبکه خونی فیلتر‌کننده خارج نمی‌شوند و در خون فرد باقی می‌مانند. در نهایت مواد زائد و آب اضافی از طریق مثانه و به‌عنوان ادرار از بدن دفع می‌شوند.

حال اگر واحد فیلتر‌کننده نفرون آسیب ببیند، مقدار فراوانی پروتئین از فیلتر گلومرول رد شده و با ادرار از بدن خارج می‌شود. این آسیب منجر به بروز سندروم نفروتیک می‌شود. ممکن است پزشک برای کنترل این وضعیت دارویی از لیست داروهای کلیه و مجاری ادراری تجویز کند. توجه داشته باشید که مصرف هر نوع دارو و قرص کلیه و مدت زمان مصرف آن فقط توسط پزشک متخصص تعیین می‌شود؛ بنابراین به‌هیچ‌عنوان نباید مصرف دارویی که دکتر معالج تجویز کرده را بدون مشورت با او قطع کنید.

علت سندرم نفروتیک چیست؟

بسیاری از بیماری‌ها و مشکل‌ها در بدن باعث آسیب رسیدن به واحد گلومرولی در نفرون و در نهایت منجر به نفروتیک سندرم می‌شوند. بیماری‌هایی که باعث اختلال در عملکرد فیلتر گلومرول می‌شوند عبارت‌اند از:

• بیماری‌های کلیوی ناشی از دیابت (نفروپاتی دیابتی)
• بیماری تغییرات حداقلی در کلیه (شایع ترین علت اختلال نفروتیک در کودکان)
• گلومرولواسکلروز سگمنتال کانونی یا زخم در گلومرول (اختلال ناشی از سایر بیماری‌ها، نقص ژنتیکی یا عوارض برخی داروها)
• نفروپاتی غشایی (ضخیم شدن غشاهای داخل گلومرول به دلیل اختلال در سیستم ایمنی – عوارض بیماری‌هایی مانند لوپوس، هپاتیت B، مالاریا و سرطان)
• آمیلوئیدوز (آسیب رسیدن به سیستم فیلتر کلیه به علت تجمع پروتئین های آمیلوئید در خون)

اختلال و ضعف سیستم ایمنی یکی از دلایل عفونت کلیه نیز محسوب می‌شود. ازجمله علائم عفونت کلیه، خستگی و از دست دادن اشتها است که این نشانه‌ها با علامت‌های بیماری نفروتیک شباهت دارد. ازاین‌رو بهتر است برای تشخیص علت دقیق این مشکلات به پزشک معالج مراجعه کنید.

علائم سندروم نفروتیک را جدی بگیرید

نشانه‌های بیماری کلیوی نفروتیک معمولا شامل موارد زیر می‌شوند:

• تورم شدید، به ویژه در اطراف چشم، پا و مچ پا و دست
• ادرار کف‌آلود (به دلیل وجود پروتئین در ادرار)
• افزایش وزن
• خستگی شدید
• از دست دادن اشتها

یکی از عوارض آسیب رسیدن به گلومرول‌ها در کلیه علاوه‌بر دفع پروتئین اضافی، خارج نشدن مایعات و مواد زائد از بدن است. این موضوع باعث افزایش فشار خون، نارسایی عملکرد کلیه‌ها و ایجاد عفونت در کلیه و بدن می‌شود. سیستم ایمنی بدن انسان برای از بین بردن این مواد زائد، با تهوع و استفراغ به مبارزه با عفونت کلیه اقدام می‌کند. ازاین‌رو حالت تهوع و استفراغ مداوم به‌عنوان یکی از علائم عفونت کلیه در مردان و زنان شناخته می‌شود.

ایا سندرم نفروتیک خطرناک است؟

اگر بیماران مبتلا به نفروتیک syndrome برای درمان مشکل خود به پزشک مراجعه نکنند، امکان دارد عوارض خطرناکی برای آن‌ها در پی داشته باشد. این عوارض به شرح زیر هستند:

• لخته شدن خون: زیرا پروتئین‌هایی که از لخته شدن خون جلوگیری می‌کردند، از بدن خارج شدند.
• افزایش سطح چربی و کلسترول خون: بر اثر کاهش سطح پروتئین، کبد کلسترول و تری گلیسیرید بیشتری آزاد می‌کند.
• افزایش فشار خون: به دلیل تجمع مایعات اضافی در بدن بر اثر آسیب دیدن گلومرول‌ها
• سوءتغذیه: به علت تغذیه نامناسب در اثر کم شدن اشتها
• عفونت: زیرا پروتئین‌های مبارزه‌کننده با عفونت از بدن خارج می‌شود
• نارسایی و بیماری مزمن کلیوی
• کم‌خونی

عفونت یکی از علائم سنگ کلیه در زنان نیز به شمار می‌رود. زیرا در بعضی از موارد سنگ کلیه باعث انسداد مجاری ادراری و ایجاد عفونت می‌شود. از نشانه‌های عفونت همراه با سنگ کلیه تب‌و‌لرز و حالت تهوع است.

نحوه تشخیص اختلال کلیوی نفروتیک؛ از آزمایش خون و ادرار تا بیوپسی کلیه

برای تشخیص اختلال نفروتیک، دکتر متخصص در ابتدا سوابق پزشکی فرد را بررسی می‌کند. پزشک با این کار از وجود داشتن یا نداشتن بیماری‌های دیگر مانند دیابت اطلاع پیدا می‌کند که باعث بروز اختلال در سیستم فیلترکننده کلیه می‌شوند. در نهایت آزمایش‌های زیر را برای اطمینان یافتن و رد علل احتمالی تجویز می‌کند:

• آزمایش ادرار: نمونه ادرار طی 24 ساعت گذشته جمع می‌شود تا از وجود پروتئین در ادرار اطمینان حاصل شود.
• آزمایش خون: با این کار سطح انواع پروتئین، کلسترول و تری گلیسیرید و همچنین کراتینین و نیتروژن اوره در خون برای ارزیابی عملکرد کلیه، بررسی می‌شود.
• بیوپسی کلیه: برداشتن و بررسی نمونه کوچکی از بافت کلیه برای ارزیابی دقیق‌تر عملکرد و وضعیت کلیه‌ها

پس از تشخیص علت دقیق بروز بیماری کلیوی، پزشک متخصص داروهای لازم برای درمان و کنترل شرایط بیمار را تجویز می‌کند. لازم به ذکر است که داروخانه‌های تحت پوشش شرکت‌های نمایندگی پخش دارو کشور، داروهای درمانی اورولوژی و کلیه را فقط با دریافت نسخه تجویزی پزشک، به بیمار تحویل می‌دهند.

درمان بیماری کلیوی نفروتیک به علت آن بستگی دارد

نوع درمانی که پزشک متخصص برای بیماری نفروتیک در نظر می‌گیرد به دلیل ایجاد سندروم نفروتیک بستگی دارد. اگر بیماری دیگری باعث ایجاد مشکل در واحد فیلتر کلیه شده باشد، در اولین مرحله آن بیماری خاص درمان می‌شود. به‌طورکلی کاهش سطح کلسترول و فشارخون و همچنین کاهش تورم بدن از اهداف اصلی در زمان درمان سندروم نفروتیک هستند. برخی از درمان‌هایی که دکتر متخصص ممکن است تجویز کنند عبارت‌اند از:

• داروهای کنترل‌کننده فشار خون برای کاهش میزان پروتئین در ادرار
• دیورتیک‌ها یا قرص‌های آب برای افزایش خروجی مواد زائد و کاهش تورم بدن
• داروهای ضدانعقاد یا رقیق‌کننده خون برای کاهش احتمال لخته شدن خون
• داروهایی برای کنترل سیستم ایمنی، مانند کورتیکواستروئیدها
• داروهای کنترل‌کننده کلسترول و چربی

توجه کنید هر نوع داروی اورولوژی مناسب درمان نفروتیک نیست. به‌عنوان مثال قرص ویسول یا سولیفناسین معمولا برای درمان سندرم مثانه بیش‌فعال و تکرر ادرار تجویز می‌شود و تجویز این دارو برای کنترل علائم نفروتیک سندرم، به نظر تخصصی پزشک بستگی دارد؛ بنابراین بسیار مهم است که هیچ یک از داروهای درمانی کلیه را بدون تجویز پزشک استفاده نکنید. اگر به دنبال یافتن پاسخ سوال «قرص سولیفناسین ۵ برای چیست» هستید، با مراجعه به بخش دارو آدوراطب می‌توانید با موارد مصرف و عوارض این دارو آشنا شوید.

 آیا می‌توان از بروز اختلال کلیوی نفروتیک پیشگیری کرد؟

حقیقت این است که برخی از علل بروز نفروتیک سندروم مانند دیابت، لوپوس، هپاتیت یا سایر بیماری‌ها قابل‌پیشگیری نیستند. اما می‌توان با کنترل برخی موارد، از آسیب رسیدن به دستگاه گلومرول بدن جلوگیری کرد:

• کنترل دیابت و فشارخون در صورت مبتلا بودن به آن‌ها
• دریافت واکسن‌های عفونت‌های رایج به خصوص اگر در اطراف بیمارانی مانند مبتلایان به هپاتیت هستید
• مصرف کامل آنتی بیوتیک تجویز شده توسط پزشک. حتی در صورت داشتن احساس بهتر

همچنین ممکن است پزشک تغییراتی را در رژیم غذایی بیمار برای کمک به کنترل علائم و نشانه یا درمان عوارض مریضی نفروتیک توصیه کند. اگر اختلال نفروتیک با درمان‌های مربوطه بهتر نشود، احتمال دارد که پزشک نیاز به دیالیز را تشخیص دهد.

برای تشخیص و درمان اختلال نفروتیک سندرم حتما به پزشک مراجعه کنید

در این متن به بررسی کامل سوال «سندرم نفروتیک چیست» پرداختیم. این سندرم یک اختلال کلیوی است که باعث از دست رفتن پروتئین در بدن می‌شود. عواملی مانند دیابت، لوپوس و سایر بیماری‌های تاثیرگذار بر کلیه، عامل ایجاد این بیماری کلیوی هستند. تورم شدید دست‌وپا، وجود کف در ادرار، کاهش یا اضافه‌وزن، سوءتغذیه ازجمله نشانه‌ها و عوارض اختلال نفروتیک محسوب می‌شوند.

پزشک متخصص با تجویز آزمایش خون و ادرار اقدام به تشخیص این بیماری می‌کند. همچنین داروهای کنترل فشارخون، دیابت و کلسترول برای درمان نفروتیک سندروم توسط پزشک معالج تجویز می‌شود. اگر مبتلا به این بیماری شده‌اید، تجربه و مشکلات خود را با ما در قسمت نظرات به اشتراک بگذارید.