HDL در آزمایش خون چیست؟ بررسی نقش، مقدار نرمال و علل کاهش یا افزایش آن

کلسترول همیشه بد نیست! در بدن همه ما نوعی کلسترول به نام hdl وجود دارد که نقشی بسیار مهم در سلامت قلب و عروق ایفا می‌کند. HDL، پس از جمع‌آوری چربی‌های اضافی خون، آن‌ها را به کبد می‌برد تا دفع شوند؛ به همین دلیل سطح نرمال این کلسترول از انسداد رگ‌ها و بیماری‌های قلبی پیشگیری می‌کند. پایین بودن سطح HDL، خطر سکته و بیماری‌های قلبی را بالا می‌برد؛ در‌حالی‌که مقادیر خیلی بالای این شاخص هم خوب نیست و نشان‌دهنده وجود بیماری زمینه‌ای است. در ادامه این مقاله به شما می‌گوییم که HDL در آزمایش خون چیست و علاوه‌بر سطح نرمال این شاخص، علت بالا و پایین بودن آن را نیز بررسی می‌کنیم.

HDL در آزمایش خون چیست؟

لیپوپروتئین با چگالی بالا (hdl) ذره‌ای ترکیبی از چربی و پروتئین است و وظیفه انتقال کلسترول در خون را برعهده دارد. HDL به‌عنوان کلسترول خوب شناخته می‌شود؛ چون برخلاف LDL، کلسترول اضافی را از دیواره رگ‌های خونی جمع می‌کند و آن‌ها را به سمت کبد می‌برد تا از طریق صفرا و در نهایت مدفوع از بدن دفع شوند. به این مکانیسم در بدن انتقال معکوس کلسترول گفته می‌شود؛ یعنی برگرداندن کلسترول اضافی به کبد. با این‌کار چربی در رگ‌ها رسوب نمی‌کند و خطر آترواسکلروز (تصلب شرایین)، سکته و بیماری‌های قلبی کاهش پیدا می‌کند.

باتوجه‌به این موضوع وجود مقدار نرمال HDL در آزمایش خون، نشانه سلامت قلب و عروق است. یعنی اگر HDL نرمال باشد، قلب و رگ‌ها در وضعیت بهتری قرار دارند؛ اما اگر HDL پایین بیاید، ریسک انسداد رگ‌ها و بیماری‌های قلبی بالا می‌رود. اگر دچار هرگونه بیماری قلبی و عروقی شوید، باید زیر نظر پزشک از انواع داروهای قلبی مناسب استفاده کنید.

مقدار نرمال HDL در آزمایش خون برای آقایان و خانم‌ها

اگر کلسترول خوب (HDL) در محدوده مناسب قرار داشته باشد، ریسک بیماری‌های قلبی و عروقی کمتر است. شما باید محدوده نرمال این شاخص را بشناسید و در صورت نیاز برای کنترل سطح کلسترول، رژیم غذایی و سبک زندگی خود را تغییر دهید یا حتی زیر نظر پزشک از انواع مکمل های ضروری استفاده کنید. در جدول زیر مقدار نرمال HDL cholesterol در آزمایش خون را به شما می‌گوییم:

وقتی سطح HDL پایین باشد، خطر مشکلاتی مثل گرفتگی عروق، سکته قلبی و بیماری‌های قلبی بیشتر می‌شود. یکی از دلایل رایج پایین بودن HDL، دیابت کنترل‌نشده است. قند خون بالا، چربی‌های خون را هم از تعادل خارج می‌کند و علاوه‌بر کاهش HDL، سطح LDL و تری‌گلیسیرید هم بالا می‌رود. در این شرایط باید زیر نظر پزشک قرص دیابت مناسب مصرف کنید.

دلیل پایین بودن HDL در آزمایش خون

پایین بودن HDL در آزمایش خون تهدیدی جدی برای بیماری‌های قلبی و عروقی است. اگر سطح این شاخص در آزمایش خون شما پایین باشد، علاوه‌بر ریسک حمله قلبی و سکته مغزی، باعث تشدید مقاومت به انسولین و بیشتر شدن خطر ابتلا به دیابت نوع ۲ نیز می‌شود. مهم‌ترین علایم قند خون بالا احساس گرسنگی دائم و کاهش وزن هستند. در ادامه دلیل پایین بودن hdl در آزمایش خون را به شما می‌گوییم:

• اضافه‌وزن و چاقی
• کم‌تحرکی و نشستن بیش‌ازحد
• مصرف سیگار (مواد موجود در دود سیگار، سطح HDL را پایین می‌آورند)
• دیابت کنترل‌نشده که تعادل چربی‌ها را برهم می‌زند.
• رژیم غذایی ناسالم که پر از چربی‌های اشباع (مثل کره و خامه) است و چربی‌های مفید (مثل روغن زیتون و ماهی) ندارد.

در بسیاری از موارد پایین بودن HDL هیچ علامتی ندارد و فقط در آزمایش خون مشخص می‌شود؛ بنابراین باید به چکاپ‌های دوره‌ای خود توجه کنید. اگر بدون این‌که متوجه شوید، سطح hdl در بدن شما کاهش پیدا کند، امکان ابتلا به دیابت وجود دارد. یکی از عوارض شایع دیابت، نوروپاتی دیابتی است. اگر می‌پرسید که نوروپاتی دیابتی چیست، باید بگوییم این بیماری به دلیل آسیب به اعصاب محیطی ناشی از بالا رفتن قندخون رخ می‌دهد.

دلیل بالا بودن جواب آزمایش hdl

بالا بودن بیش‌ازحد سطح HDL همیشه نشانه سلامتی نیست؛ اگر این شاخص بیشتر از ۸۰ میلی‌گرم در دسی‌لیتر باشد، احتمالا مشکل و بیماری زمینه‌ای در بدن شما وجود دارد. یکی از شرایطی که به‌طورغیرمستقیم روی سطح چربی‌های خون تأثیر می‌گذارد، پیش دیابت است. در این وضعیت، قندخون بالاتر از حد طبیعی می‌رود؛ اما هنوز به محدوده دیابت نوع ۲ نرسیده است. در ادامه دلایل افزایش بیش‌ازحد HDL را به شما می‌گوییم:

• بعضی افراد به‌طور ژنتیکی HDL بسیار بالایی دارند.
• بیماری‌های کبدی مزمن مثل سیروز یا هپاتیت
• فعالیت بیش‌ازحد غده تیروئید سطح HDL را بالا می‌برد.
• مصرف الکل
• مصرف برخی داروها و هورمون‌ها مثل استروژن‌تراپی، انسولین یا داروهای کاهش‌دهنده فشارخون

علاوه‌بر این موارد، برخی بیماری‌های زمینه‌ای هم روی سطح hdl اثر می‌گذارند. برای مثال در افراد مبتلا به دیابت نوع 1، نوسان قند خون باعث تغییر میزان hdl می‌شود. این دیابت زمانی به‌وجود می‌آید که سیستم ایمنی به سلول‌های لوزالمعده حمله کند و آن‌ها را از بین ببرد.

 کنترل hdl خون با مصرف دارو و تغییر سبک زندگی زیر نظر پزشک

در این مقاله به‌صورت‌کامل بررسی کردیم که hdl در آزمایش خون چیست. این کلسترول خوب، نقشی حیاتی در سلامت قلب و عروق دارد. پایین بودن آن باعث گرفتگی رگ‌ها، سکته و بیماری‌های قلبی می‌شود. البته بالا بودن غیرطبیعی سطح hdl هم خوب نیست و نشان‌دهنده مشکلات زمینه‌ای است. برای حفظ تعادل hdl باید سبک زندگی سالم داشته باشید، غذاهایی با چربی مفید مصرف کنید و چکاپ‌های دوره‌ای خود را انجام دهید. اگر سطح hdl شما از محدوده نرمال خارج شده بود، باید زیر نظر پزشک داروی مناسب مصرف کنید.

شرکت آدوراطب به‌عنوان پخش سراسری گروه کوبل، نقشی بسیار مهم در دسترسی شما به انواع داروها دارد. این شرکت با بیش از ۱۵ سال سابقه فعالیت، به بیش از ۱۵ هزار داروخانه در سراسر کشور داروها و مکمل‌های برندهایی مانند دکتر عبیدی، نستله و آسترازنکا را پخش می‌کند.