سرطان خون بهدلیل رشد غیرطبیعی گلبول های سفید خون و تغییر شکل این سلولها بهوجود میآید. لوکمیا و لوسمی نامهای دیگر سرطان خون هستند و تفاوتی با یکدیگر ندارندسرطان خون از نظر سرعت انتشار و رشد، به دو دسته حاد و مزمن تقسیم میشود. سرعت گسترش سلولهای خونی غیرطبیعی در لوسمی حاد بسیار است. علائم لوسمی لنفوسیتی حاد کاملاً مشابه با آنفولانزا است. تب، ضعف، خستگی، سردرد، از دست دادن اشتها، استفراغ و بدن درد از نشانههای این سرطان خون حاد هستند.
سرطان خون که با نام لوسمی هم شناخته میشود، عارضهای است که بافتهای مسئول خونسازی در بدن مانند مغز استخوان و سیستم لنفاوی را درگیر میکند. در این وضعیت، تولید گلبولهای سفید که نقش مهمی در دفاع از بدن در برابر عفونتها دارند، دچار اختلال میشود. برخلاف روند طبیعی که این سلولها بهصورت منظم و کارآمد ساخته میشوند، در افراد مبتلا به لوسمی، مغز استخوان شروع به ساخت گلبولهای سفید غیرطبیعی میکند؛ سلولهایی که نهتنها عملکرد درستی ندارند، بلکه ممکن است به بدن آسیب هم برسانند.
علائم لوسمی باتوجهبه نوع و میزان پیشرفت بیماری ممکن است متفاوت باشد. برخی افراد در مراحل اولیه شاید هیچ نشانهای نداشته باشند یا علائم آن بهتدریج و به شکلی پنهان بروز پیدا کند. تب، سرگیجه، خستگی، عرق شبانه، ناراحتی شکمی و تنگی نفس از جمله شایعترین علائم سرطان خون هستند. در ادامه، به بررسی نشانهها و علائم هشداردهنده این بیماری میپردازیم.
اولین علائم سرطان خون؛ این بیماری چگونه خود را نشان می دهد؟
علائم اولیه سرطان خون اغلب نامحسوس هستند و بهراحتی با نشانههای بیماریهای شایعی مثل سرماخوردگی یا آنفولانزا اشتباه گرفته میشوند؛ به همین دلیل به آنها «علائم خاموش» میگویند. این علائم معمولا تشخیص زودهنگام بیماری را دشوار میکنند. از جمله شایعترین نشانهها میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
احساس خستگی مفرط و مداوم، حتی پس از استراحت
تب بیدلیل
لرز همراه با افزایش دمای بدن
کبودیهای آسان یا خونریزی بیدلیل از بینی و لثه
بزرگ شدن غدد لنفاوی بدون درد
عفونتهای مکرر مانند عفونت گوش، ریه یا پوست
دردهای استخوانی یا مفصلی
کاهش وزن غیرمنتظره
تعریق زیاد در طول شب
اگر چنین نشانههایی را در خود مشاهده میکنید، بهتر است آن را ساده تلقی نکنید و برای بررسی دقیقتر به پزشک مراجعه کنید. چنانچه پزشک تشخیص دهد شما مشکوک به سرطان خون هستید، پس از اطمینان، با تجویز انواع داروی سرطان آن را کنترل میکند؛ بنابراین شانس شما برای درمان بالاتر خواهد بود.
علائم پوستی سرطان خون؛ بررسی نشانههای سرطان خون در پوست
یکی از نشانههای پوستی مرتبط با سرطان خون، پتشی است. این لکههای کوچک و قرمز، بنفش یا قهوهای ممکن است در ابتدا مشابه راشهای پوستی معمول مانند درماتیت به نظر برسند، اما تفاوت مشخصی دارند. برخلاف راشهای رایج که با فشار دادن موقتا رنگ خود را از دست میدهند و سفید میشوند، پتشیها در برابر فشار رنگ خود را حفظ میکنند و تغییری در ظاهر آنها ایجاد نمیشود.
علاوهبر پتشی، علائم پوستی دیگری نیز ممکن است در بیماران مبتلا به سرطان خون مشاهده شود که از جمله این علائم می توان به موارد زیر اشاره کرد:
بثورات پوستی مرتبط با لوسمی میلوئید حاد (AML)
زخمهای دهانی همراه با التهاب یا تورم لثهها
کبودیهای مکرر یا خونریزیهای غیرقابل توجیه
تغییرات غیرعادی در رنگ پوست
عفونتهای پوستی بهدلیل تضعیف سیستم ایمنی بدن
در صورت مشاهده هرگونه تغییر پوستی غیرمعمول که با سایر علائم مانند ضعف، تب یا کاهش وزن همراه است، توصیه میشود برای بررسی دقیقتر به پزشک متخصص مراجعه شود. در این مواقع معمولا داروهایی مثل لنالیدوماید توسط پزشک تجویز خواهد شد. لنالیدوماید یک داروی شیمی درمانی بوده که معمولا برای درمان برخی از انواع لوسمی و همچنین برخی بیماریها نظیر میلوم مولتیپل (سرطان خون استخوانی) استفاده میشود. این دارو با مهار رشد و تکثیر سلولهای سرطانی و همچنین تقویت پاسخ ایمنی بدن جلوی پیشرفت سرطان را می گیرد.
علائم سرطان خون خوشخیم؛ کمخطر اما مهم!
سرطان خون خوشخیم که به آن لوسمی خوشخیم نیز گفته میشود نوعی بیماری است که در آن سلولهای خون بهطور غیرطبیعی رشد میکنند، اما این تغییرات معمولا بهطور جدی تهدیدی برای سلامت فرد ایجاد نمیکنند. بااینحال، علائم آن احتمالا بهطور پنهانی و بدون دردسر بروز پیدا کنند و در صورت عدم توجه، ممکن است به پیچیدگیهای جدیتری منجر شوند. علائم سرطان خون خوشخیم شامل موارد زیر می شود:
خستگی و ضعف عمومی
کبودی یا خونریزیهای غیرمعمول
عفونتهای مکرر
درد در مفاصل و استخوانها
تب خفیف یا بدون علت
دانههای ریز قرمز یا بنفش (پتشی)
اگر علائم ذکر شده همراه با تغییرات غیر معمول دیگری مانند کاهش وزن یا ضعف عمومی در فرد مشاهده شود، بهتر است برای ارزیابی دقیقتر به پزشک متخصص مراجعه کنید. پزشک با تجویز داروهایی مثل لاراسل یا سایر داروهای مخصوص درمان سرطان تا حد ممکن بیماری را کنترل میکند. لاراسل یکی از داروهایی است که برای درمان لوسمی خوشخیم تجویز میشود. این دارو به کنترل رشد غیرطبیعی سلولهای خونی کمک کرده و علائم بیماری را کاهش می دهد. البته داروی لاراسل باید تحت نظر پزشک مصرف شود.
علائم سرطان خون بدخیم؛ هشدارهایی که نباید نادیده بگیرید
سرطان خون بدخیم که به آن لوسمی بدخیم نیز گفته میشود، نوعی بیماری پیشرونده است که در آن سلولهای خونی بهسرعت و بهطور غیرقابلکنترل تکثیر میشوند. این رشد بیرویه به عملکرد طبیعی مغز استخوان و سایر اندامها آسیب می رساند و در صورت درمان نشدن، تهدیدی جدی برای جان بیمار خواهد بود. علائم این بیماری معمولا واضحتر از نوع خوشخیم آن هستند و اغلب بهسرعت پیشرفت میکنند. علائم سرطان خون بدخیم شامل موارد زیر میشود:
خستگی شدید و مداوم
کاهش وزن ناگهانی و بیدلیل
تبهای مکرر یا عفونتهای شدید
خونریزی یا کبودی غیرمعمول
درد شدید در استخوانها یا مفاصل
تورم غدد لنفاوی، طحال یا کبد
عرق شبانه فراوان
تنگی نفس یا تپش قلب
اگر فردی چند مورد از علائم بالا را بهصورت همزمان تجربه کند، باید بلافاصله به پزشک مراجعه کند تا بررسیهای دقیقتر انجام شود. تشخیص بهموقع، شانس موفقیت درمان را افزایش میدهد. درمان سرطان خون بدخیم معمولا پیچیدهتر است و ممکن است شامل شیمیدرمانی، پیوند مغز استخوان یا مصرف داروهای تخصصی باشد. درصورتیکه پزشک تشخیص دهد بدن بیمار دچار عفونت شده یا ریه ها درگیر شدهاند، قرص تاوانکس تجویز می کند. قرص تاوانکس یک آنتیبیوتیک قوی از خانواده فلوروکینولونها بوده که برای درمان طیف وسیعی از عفونتهای باکتریایی مانند عفونتهای تنفسی، ادراری و پوستی تجویز میشود. این دارو باید طبق تجویز پزشک مصرف شود، چرا که مصرف نادرست آن ممکن است باعث مقاومت آنتیبیوتیکی شود.
علائم سرطان خون در آزمایش cbc؛ در آزمایش خود به دنبال این موارد باشید
آزمایش شمارش کامل خون (CBC) یکی از روشهای ابتدایی و موثر برای شناسایی سرطان خون بهشمار میرود. این تست با بررسی تعداد سلولهای خونی از جمله گلبولهای سفید، قرمز و پلاکتها، ممکن است نشانههایی از تغییرات غیرطبیعی را در خون آشکار کند. شناسایی زودهنگام این تغییرات، نقشی مهمی در تشخیص بهموقع بیماری ایفا میکند. نتایج CBC ممکن است علائمی از ابتلا به سرطان خون را نمایان سازد که این علائم بهشرح زیر است:
کاهش گلبولهای قرمز (آنمی) که با علائمی مانند خستگی مفرط، رنگپریدگی و ضعف جسمانی همراه است.
افزایش گلبولهای سفید ممکن است حاکی از بروز لوسمی باشد.
کاهش پلاکتها که ممکن است موجب خونریزیهای غیرعادی یا کبودیهای بیدلیل شود.
در برخی موارد، سلولهای غیرطبیعی میان گلبولهای سفید دیده میشوند که ممکن است نشاندهنده وجود سرطان خون باشد.
در صورت مشاهده هر یک از این موارد در آزمایش CBC، معمولا پزشک برای تایید تشخیص، انجام بررسیهای تخصصیتر را ضروری میداند. اگر پزشک تشخیص دهد فرد به سرطان خون مبتلا است، با تجویز داروهای کنترلکننده در راستای کنترل بیماری تلاش میکند. برخی افراد ممکن است با مصرف بعضی از داروهای درمان سرطان با سوزش یا درد معده مواجه شوند که در چنین حالتی پزشک ممکن است با تجویز قرص لانزو۳۰ که برای درمان بیماریهای معده و کاهش اسید این عضو استفاده میشود، درد را کنترل کند.
علائم سرطان خون در کودکان؛ زنگ خطرهایی که والدین باید بشنوند
متاسفانه، کودکان نیز ممکن است در معرض ابتلا به سرطان خون حاد (لوسمی) قرار گیرند. این نوع سرطان بر سلولهای خونی کودک تاثیر میگذارد و معمولا بهسرعت گسترش پیدا میکند. به همین دلیل تشخیص زودهنگام آن اهمیت فراوانی دارد. علائم ابتلا به سرطان خون در کودکان ممکن است شامل موارد زیر باشد:
رنگپریدگی پوست
تنگی نفس
عفونتهای مکرر یا طولانیمدت
کبودی یا خونریزی بیدلیل
احساس ضعف و بیحالی
سردرد و سرگیجه
بهطورکلی، بیشتر این علائم در نوجوانان و بزرگسالان مبتلا به سرطان خون نیز دیده میشوند. اما در خصوص کودکان، به دلیل محدود بودن توانایی آنها در بیان احساسات و علائم، والدین و مراقبان باید با دقت بیشتری نسبت به تغییرات فیزیکی و رفتاری کودک حساس باشند.
علائم سرطان خون در زنان را بشناسید
سرطان خون در زنان ممکن است بهصورت تدریجی یا ناگهانی بروز کند و گاهی با بیماریهای دیگر اشتباه گرفته میشود. آگاهی از نشانههای اولیه به تشخیص زودهنگام و شروع درمان کمک می کند. اولین علائم سرطان خون در زنان بهشرح زیر است:
خستگی مفرط
کبودی یا خونریزی بیدلیل
عفونتهای مکرر
کاهش وزن ناخواسته
تبهای مداوم
تورم غدد لنفاوی
رنگپریدگی یا کمخونی
بیشتر مواقع، افراد به اشتباه علائمی مانند ضعف یا خستگی را ناشی از کلسترول بالا یا مشکلات قلبی میدانند و اقدام به مصرف داروهایی مثل روپیکسون میکنند. اما مهم است بدانیم روپیکسون دارویی برای کاهش کلسترول خون است و هیچ ارتباطی با درمان سرطان خون ندارد. مصرف خودسرانه یا اشتباه این دارو نهتنها کمکی به بهبود وضعیت بیمار نمیکند، بلکه ممکن است موجب تاخیر در تشخیص و درمان بیماری جدیتری مانند سرطان خون شود.
در صورت مشاهده علائم نگرانکننده، باید حتما به پزشک متخصص مراجعه کرده و از خوددرمانی پرهیز کنید.
علائم سرطان خون در مردان را بشناسید
علائم سرطان خون در مردان تفاوت چشمگیری با خانمها ندارد؛ بهطورکلی اولین علائم سرطان خون در مردان که باید مورد توجه قرار گیرد، شامل موارد زیر می شود:
خستگی مداوم و بیدلیل
عرق شبانه یا تبهای مکرر
کبودیهای غیرعادی یا خونریزی بدون علت
کاهش وزن شدید بدون تلاش
عفونتهای مکرر و مقاوم
درد یا حساسیت در استخوانها و مفاصل
تورم غدد لنفاوی (بهویژه در گردن، زیر بغل یا کشاله ران)
برخی از مردان ممکن است این علائم را به استرس، خستگی شغلی یا حتی کمخونی نسبت دهند و به مصرف داروهایی مانند فروسول (برای کمخونی) یا داروهای آرامبخش روی بیاورند. اما باید توجه داشت که مصرف خودسرانه دارو ممکن است موجب پنهانماندن علائم واقعی و تاخیر در تشخیص بیماری جدی مانند سرطان خون شود. در صورت مشاهده هر یک از این علائم، مراجعه به پزشک متخصص و انجام آزمایشهای تشخیصی ضروری است. از خوددرمانی یا استفاده از داروهای غیر مرتبط خودداری کنید؛ همچنین داروهای تجویز شده توسط پزشک را حتما از مراکز پخش دارو معتبر بخرید.
شناخت زنگ خطرهای سرطان خون؛ اصلیترین عامل تشخیص به موقع و درمان
شناخت علائم اولیه و زنگ خطرهای سرطان خون، نخستین و مهمترین گام در مسیر تشخیص زودهنگام و آغاز بهموقع درمان است. این بیماری ممکن است با نشانههای سادهای مانند خستگی، تب بیدلیل یا کبودی ظاهر شود که اغلب نادیده گرفته میشوند. اما توجه به تغییرات مداوم و غیرعادی در بدن، بهویژه در نتایج آزمایش خون، ممکن است به تشخیص سریعتر و موثرتر کمک کند. تشخیص زودهنگام شانس درمان را افزایش میدهد و از پیشرفت بیماری جلوگیری میکند. بنابراین، آگاهی، دقت در علائم و پرهیز از خوددرمانی، نقش مهمی در مدیریت این بیماری دارند.
نظرات کاربران