افرادی که رژیم تغذیهای نادرست و سرشار از تریگلیسیرید و کلسترول بد دارند، در معرض ابتلا به چربی خون قرار دارند. عارضه چربی خون بالا که در دسته بیماریهای قلب و عروقی قرار میگیرد، موقعیتی است که لیپیدها در خون به سطوح غیر طبیعی میرسند.
علت این عارضه دریافت کالری بیش از نیاز بدن بوده که باعث ساخت تریگلیسیرید میشود. علاوهبر تریگلیسیرید، کلسترول بد که با نام LDL شناخته میشود هم از دلایل ابتلا به بیماری چربی خون بالا است.
بررسی علائم و نشانههای بیماری چربی خون بالا
بیماری چربی خون نشانه و علائم خاصی ندارد. البته درصورتیکه این بیماری شدید شود، ممکن است لکههای قهوهای روی صورت و بازوها نمایان شود. افرادی که رژیم غذایی و سبک زندگی ناسالمی دارند، باید آزمایشهای قلب و عروق را بهصورت دورهای انجام دهند.
- تجمع چربی زرد رنگ: در نقاطی مانند پلکها و مفاصل ظاهر میشود. این علامت در افرادی که سابقه خانوادگی این بیماری را دارند، بسیار حائز اهمیت است.
- علائم قلبی عروقی: شامل درد قفسه سینه (آنژین)، تنگی نفس، و تپش قلب.
- سکته مغزی یا حمله قلبی: افزایش چربیها درصورتیکه درمان نشود، سکته مغزی یا جمله قلبی را به همراه خواهد داشت.
نشانه های چربی خون بالا میتواند در افرادی که سابقه بیماری خانوادگی، ندارند تا سالها پنهان بماند. ازهمینرو مهم است نسبت به شناخت چربی خون بالا و درمان آن اقدام شود. در آزمایشهای قلب و عروق، علائم غلظت خون نیز بررسی میشود تا قلب و عروق از هر خطری در امان باقی بماند.
آشنایی با علت بیماری چربی خون بالا
انواع چربی خون شامل به شکلهای مختلفی ایجاد میشوند که ممکن است علت آن مصرف بیش از حد چربی یا تریگلیسیرید و کلسترول بد باشد. ازهمینرو افزایش سطح LDL منجر به تصلب شرایین و بیماریهای قلبی خواهد شد. همچنین مصرف بالای کربوهیدراتهای تصفیه شده و چربیهای ناسالم، موجب افزایش سطح تریگلیسیرید میشود. در ادامه به بررسی علت ایجاد انواع چربی خون میپردازیم.
- سابقه خانوادگی چربی خون بالا
- مصرف بیش از حد چربیهای اشباع شده و ترانس
- سیگار کشیدن و مصرف الکل
- وزن بالا به خصوص تجمع چربی در ناحیه شکم
- دیابت و کمکاری تیروئید
درصورتیکه چربی خون درمان نشود، زمینه ساز سایر بیماریهای قلبی از جمله گرفتگی رگها خواهد شد.
در این زمان ممکن است بیمار با تشخیص پزشک متخصص، نیاز به مصرف انواع قرص قلب در دوز مشخص و تجویز شده داشته باشد.
چک لیست آزمایشهای ضروری تشخیص چربی خون
برای تشخیص این عارضه افرادی که نشانه های چربی خون بالا را دارند، باید نسبت به انجام آزمایشهای گفته شده اقدام کنند. علائم بالا بودن چربی خون در این آزمایشها به وضوح مشاهده خواهد شد و مهم است فرد پس از آن نسبت به درمان بیماری چربی خون اقدام کند.
| توضیحات تخصصی |
توصیههای بررسی |
مقادیر نرمال/هدف |
شاخص |
| آزمایش خون معمولی جهت سنجش سطح کلسترول |
مجموع همه فرمهای کلسترول؛ بالاتر از حد نرمال میتواند ریسک بیماریهای قلبی را افزایش دهد. |
کمتر از ۲۰۰ میلیگرم/دسیلیتر |
کلسترول کل |
| بررسی منظم برای افراد با ریسک بالا |
این نوع کلسترول میتواند باعث تشکیل پلاک در عروق خونی شود. |
کمتر از ۱۰۰ میلیگرم/دسیلیتر |
LDL (بد) |
| افزایش HDL از طریق ورزش منظم و رژیم غذایی سالم |
کمک به حذف کلسترول بد از بدن و انتقال آن به کبد جهت دفع؛ سطوح بالاتر به معنای کاهش ریسک بیماری قلبی است. |
بیشتر از ۴۰ میلیگرم/دسیلیتر |
HDL (خوب) |
| کاهش مصرف کربوهیدراتها و الکل |
نوعی چربی در خون که میتواند خطر بیماری قلبی را افزایش دهد اگر با سطح پایین HDL و یا سطح بالای LDL همراه باشد. |
کمتر از ۱۵۰ میلیگرم/دسیلیتر |
تریگلیسیرید |
انجام این آزمایشها برای افراد مشکوک به چربی خون طی دورههای 6 ماهه توصیه میشود تا در زمان مناسب بتوان نسبت به کنترل و درمان چربی خون بالا اقدام کرد.
بررسی عوارض بیماری چربی خون بالا
بیماری چربی خون بالا بر اثر افزایش میزان کلسترول بد یا تریگلیسیرید رخ میدهد. افزایش سطح کلسترول بد (LDL) و تریگلیسیرید باعث تشکیل پلاک در داخل دیوارههای عروق خواهد شد. این امر مساوی با خطر انسداد عروق است که افزایش خطر بروز حملات قلبی و سکتههای مغزی را به همراه دارد. همچنین چربی خون بالا بیماریهای عروق محیطی و نارسایی کلیوی را به همراه خواهد داشت.
توصیههای مهم برای جلوگیری از ابتلا به چربی خون بالا
برای جلوگیری از ابتلا به چربی خون بالا، نیاز به تغییراتی در سبک زندگی و رژیم غذایی است. اولین گام، کاهش مصرف چربیهای اشباع و ترانس موجود در غذاهای پرچرب و فرآوری شده مانند گوشت قرمز و فست فودها است.
بررسی نکتههای مهم تغذیهای برای کنترل چربی خون
جایگزین کردن چربیهای سالمتر نظیر امگا-3 که در ماهی و روغنهای گیاهی یافت میشود، مفید خواهد بود. همچنین، افزایش مصرف میوهها، سبزیجات و غلات کامل به کاهش سطح کلسترول کمک کرده و سلامت قلب را بهبود میبخشد.
ورزش منظم و حفظ وزن سالم نیز در پیشگیری از چربی خون بالا نقش کلیدی دارد. مصرف برخی مکملها مانند اسمارت امگا زیر نظر پزشک مفید خواهد بود. همچنین غذاهای سرخ کردنی، چربیهای اشباع و ترانس، شیرینیها و نوشیدنیهای شیرین نباید میل شوند.
معرفی فواید ورزش برای بیماری چربی خون بالا
پیادهروی بهمدت 30 دقیقه در روز، برای کاهش انواع چربی خون بسیار مفید خواهد بود. همچنین دوچرخه سواری، شنا و یوگا نیز برای کاهش چربی خون توصیه میشوند. مهم است که علاوهبر انجام ورزشها، رژیم غذایی سالم را نیز رعایت کنید.
مصرف انواع داروی کنترل چربی خون بالا با تجویز پزشک متخصص
از جمله داروهای مناسب برای کنترل چربی خون میتوان به نیاسین، فنوفیبرات، جم فیبروزیل، کلستیپول، کلستیرامین، پراواستاتین، کلوفیبرات و سیمواستاتین اشاره کرد. این قرصها باید حتما زیر نظر پزشک معالج مصرف شوند.
