علائم گرمازدگی چیست؟ ۴ روش جلوگیری و درمان گرمازدگی

گرمازدگی بر اثر افزایش گرمای بیش از حد بدن و به دنبال قرار گرفتن طولانی‌مدت یا اجرای فعالیت بدنی در دمای بالا اتفاق می‌افتد. جدی‌ترین عوارض گرمازدگی زمانی ظاهر می‌شود که دمای بدن به بالای ۴۰ درجه افزایش پیدا کند. گرمازدگی نیاز به درمان اورژانسی دارد؛ گرمازدگی درمان نشده در زمانی کوتاه به مغز، قلب، کلیه‌ها و ماهیچه‌ها آسیب می‌رساند. هر چه درمان گرمازدگی به تعویق بیفتد، خطر عوارض جدی افزایش پیدا می‌کند. ازاین‌رو تصمیم گرفتیم در این مقاله به روش‌های درمان و پیشگیری از گرمازدگی بپردازیم. بعد از مطالعه کامل این مطلب می‌دانیم که علائم گرما زدگی چیست و چگونه درمان می‌شود.

نشانه‌های گرمازدگی؛ چه علائمی را جدی بگیریم؟

معمولا قرار گرفتن در معرض نور خورشید و اجرای فعالیت بدنی در تابستان منجر به کاهش توان بدنی می‌شود. البته این حالت در بیشتر موارد جدی نیست و فقط به دنبال تعریق بالا و از دست رفتن آب بدن ایجاد می‌شود که با مصرف مایعات و استراحت نیز به‌سرعت جبران خواهد شد. بااین‌حال قرار گرفتن در گرمای بیش از حد در مواردی خطرناک است که فرد علائم زیر را داشته باشد.

• دمای بالای بدن: دمای ۴۰ درجه سانتی‌گراد یا ۱۰۴ درجه فارنهایت
• تغییر وضعیت ذهنی یا رفتار:  گیجی، بی‌قراری، گفتار نامفهوم، تحریک‌پذیری، هذیان و تشنج
• تغییر در تعریق: در گرمازدگی ناشی از هوای گرم، پوست با لمس گرم و خشک می‌شود. در گرمازدگی ناشی از ورزش شدید، ممکن است پوست خشک یا کمی مرطوب شود.
• تهوع و استفراغ: احساس حالت تهوع بی دلیل و به دنبال آن استفراغ (البته همیشه الزامی به استفراغ بیمار برای تشخیص گرمازدگی نیست.)
• پوست برافروخته: قرمز شدن پوست بر اثر افزایش دمای بدن
• تنفس سریع و پی در پی: تنفس سریع و کم عمق
• ضربان قلب تند: افزایش نبض
• سردرد: احساس ضربان در سر

در‌صورتی‌که خود یا فردی در نزدیکی خود را با این علائم مشاهده کردید، حتما با اورژانس تماس گرفته یا مراقبت‌های اورژانسی را انجام دهید. پیشنهاد می‌کنیم برای جلوگیری از تشدید علائم فرد و درمان به‌موقع نشانه‌های گرمازدگی، با اورژانس تماس بگیرید. پزشک درمانگر با‌توجه‌به نشانه‌های فرد ممکن است برای تجویز انواع داروهای گوارشی از جمله قرص موتیدون ۱۰ میلی گرم برای کاهش حالت تهوع بیمار اقدام کند.

اقدام‌های فوری برای درمان گرمازدگی چیست؟

گرمازدگی شدید نیاز به اقدام‌های فوری برای کاهش علائم این عارضه دارد. اگر اقدام‌های درمانی برای فرد مبتلا به گرمازدگی انجام نشود، ممکن است تشنج، کما و در مواردی مرگ را به همراه داشته باشد. در ادامه به بررسی کارهای اورژانسی برای کاهش علائم گرمازدگی شدید می‌پردازیم.

1. فرد را به سایه یا داخل خانه ببرید.
2. لباس‌های اضافی بیمار را دربیاورید.
3. با هر وسیله ای که در دسترس است، فرد را خنک کنید؛ برای مثال قرار دادن داخل یک وان آب خنک، آب ریختن روی بیمار با شلنگ، اسفنج، بطری و قرار دادن کیسه یخ روی سر، گردن، زیر بغل و کشاله ران.

با اجرای این گام‌ها، قدری از دمای بدن فرد کاهش پیدا می‌کند و وضعیت عمومی بیمار از حالت اورژانسی فاصله می‌گیرد. حین اجرای این مراحل حتما با اورژانس برای تکمیل فرایند رسیدگی به فرد گرمازده تماس بگیرید. توجه داشته باشید در مواردی که فرد به تنگی نفس و تپش قلب دچار شده باشد، نیاز به مصرف داروهای خاصی از جمله قرص برای تنگی نفس و اسپری سیمبیکورت رپیهیلر است. این مواد دارویی فقط باید توسط متخصص برای فرد تجویز شود.

۴ اقدام برای درمان و پیشگیری از گرمازدگی

احتمال گرما زده شدن در همه روزهای سال وجود دارد؛ بااین‌حال خطر ابتلا به این عارضه در روزهای گرم تابستان و مرداد افزایش پیدا می‌کند. ازاین‌رو باید بدانیم که در صورت بروز علائم اولیه گرمازدگی چه اقدام‌هایی را انجام دهیم. این اقدام‌ها برای تنظیم دمای بدن است و شامل مصرف داروهای شیمیایی نمی‌شود.

در‌صورتی‌که برای کاهش علائم گرما زده شدن نیاز به مصرف دارو باشد، فقط باید به دستور پزشک عمل کرد. پزشک ممکن است برای کاهش علائم ناشی از گرمازدگی شدید، داروهایی مثل ویسول ۱۰ را تجویز کند. پزشک دوز و طریقه مصرف قرص ویسول ۱۰ را به‌طورکامل برای بیمار توضیح می‌دهد؛ از تغییر دوز و طریقه مصرف خودسرانه داروها خودداری کنید. در ادامه به بررسی روش‌های جلوگیری از گرما زده شدن می‌پردازیم.

۱. از اثر داروهای مصرفی خود بر هیدراته نگهداشتن بدن مطلع شوید

برخی از داروها بر توانایی بدن برای نگه داشتن آب اثرگذار هستند؛ بنابراین اگر دارو خاصی مصرف می‌کنید از پزشک در‌ مورد تاثیر دارو بر دفع آب سوال بپرسید. همچنین به دلیل ایجاد علائمی مثل تپش قلب بر اثر گرمازدگی، اگر به بیماری‌های زمینه‌ای دچار هستید، حتما به پزشک اطلاع دهید. در اینصورت پزشک توصیه‌‌های لازم برای مصرف قرص تپش قلب را به منظور کاهش علائم گرمازدگی تجویز می‌کند.

۲. برای پیشگیری از افزایش دمای بدن در تابستان، لباس‌های گشاد و سبک بپوشید

پوشیدن لباس های اضافی یا لباس‌های تنگ، تنفس پوستی را محدود می‌کند. با‌توجه‌به این مورد، حتما در روزهای گرم و به‌ویژه برای انجام فعالیت ورزشی، لباس راحت بپوشید. همچنین در صورت نیاز به قرار گرفتن در فضای باز حتما به‌طورمکرر مایعات بنوشید و در سایه استراحت کنید. نوشیدن مایعات از اسپاسم عضلانی نیز به‌عنوان یکی از نشانه‌های گرمازدگی کمک می‌کنید. بااین‌حال اگر دچار انقباض عضلانی شدید، از مکمل‌های منیزیم برای درمان اسپاسم عضلانی کمک بگیرید.

۳. حفاظت از پوست در برابر آفتاب سوختگی؛ روشی برای جلوگیری از گرمازدگی

آفتاب سوختگی بر توانایی بدن شما برای خنک کردن تاثیر می‌گذارد؛ بنابراین با یک کلاه لبه پهن و عینک آفتابی از خود در خارج از منزل محافظت کنید. علاوه‌بر این، از کرم ضد‌آفتاب با فاکتور محافظت در برابر آفتاب یا SPF حداقل 30 استفاده و هر دو ساعت یکبار تجدید کنید. پیشنهاد می‌کنیم برای جلوگیری از ایجاد علت خشکی دهان بر اثر گرما نیز از بالم لب برای مرطوب نگهداشتن لب و اطراف دهان استفاده کنید.

۴. شرایط خود را برای قرار گرفتن در آفتاب بررسی کنید

اگر دارو مصرف می‌کنید یا شرایطی دارید که خطر ابتلا به مشکلات مربوط به گرما را افزایش می‌دهد، از گرما اجتناب کنید. همچنین اگر در یک رویداد ورزشی شدید یا فعالیت در هوای گرم شرکت می‌کنید، مطمئن شوید که خدمات پزشکی در صورت اورژانس گرما در دسترس است.

مراجعه به پزشک و اقدام اورژانسی؛ مهم‌ترین گام برای حفظ سلامت فرد گرما‌زده

در این مقاله به بررسی اثر گرما بر بدن پرداختیم تا بدانیم علائم گرما زدگی چیست. این علائم شامل افزایش دمای بدن، قرمز شدن پوست، گیجی، تهوع، استفراغ، هذیان، تپش قلب و مشکلات گوارشی می‌شود. توجه داشته باشید که گرمازدگی نیاز به درمان اورژانسی دارد؛ در غیر اینصورت به‌سرعت به مغز، قلب، کلیه‌ها و ماهیچه‌ها آسیب می‌رساند.

برای پیشگیری از گرما زده شدن از روش‌هایی مثل نوشیدن مایعات و آب مداوم در گرما، استفاده از کلاه لبه‌دار، پوشیدن لباس خنک و فعالیت ورزشی در فضای بسته استفاده کنید. در نهایت و در صورت مشاهده علائم گرمازدگی فورا به پزشک مراجعه کنید.