حساسیت غذایی یا آلرژی غذایی یک واکنش غیرطبیعی و بیشازحد سیستم ایمنی بدن به یک ماده غذایی خاص است که در حالت عادی برای بیشتر مردم بیضرر است.
بسیاری از افراد با تغییر فصل دچار حساسیتهایی میشوند که بهصورت آبریزش بینی،...
حساسیت غذایی یا آلرژی غذایی یک واکنش غیرطبیعی و بیشازحد سیستم ایمنی بدن به یک ماده غذایی خاص است که در حالت عادی برای بیشتر مردم بیضرر است. در افراد مبتلا به آلرژی غذایی، سیستم ایمنی پروتئین موجود در غذا را به اشتباه بهعنوان یک تهدید شناسایی کرده و پاسخ دفاعی شدیدی ایجاد میکند. این پاسخ دفاعی شامل کهیر و خارش پوست، مشکلات تنفسی، تهوع یا اسهال و سرگیجه میشود.
حساسیت به مواد غذایی حدود 6 تا 8 درصد از کودکان زیر 3 سال و تا 3 درصد از بزرگسالان را تحت تاثیر قرار میدهد. افرادی که مبتلا به آسم هستند یا سابقه خانوادگی آلرژی دارند، بیشتر در معرض حساسیتهای غذایی قرار خواهند گرفت.
حساسیت غذایی به علت اشتباه سیستم ایمنی بدن رخ میدهد. سیستم ایمنی پروتئینهای خاصی در غذاها را بهعنوان عامل تهدیدکننده شناسایی کرده و با تولید آنتیبادیهایی مثل ایمونوگلوبولین E به آنها واکنش نشان میدهد. این واکنش باعث ترشح موادی مانند هیستامین میشود که علائم آلرژیک (خارش، تورم، مشکلات تنفسی و پوستی) را ایجاد میکند.
بزرگسالان بیشتر به برخی غذاهای خاص حساسیت پیدا میکنند که عبارتاند از:
بزرگسالان معمولا نسبت به آلرژنهای مقاوم به حرارت حساسیت بیشتری دارند. درصورتیکه پس از مصرف این غذاها دچار کهیر مزمن یا رینیت آلرژیک شوید، ممکن است پس از معاینه، پزشک برای شما قرص نئوتادین تجویز کند.
در کودکان آلرژی به مواد غذایی کمی متفاوتتر و بیشتر دیده میشود. اگر میپرسید در کودکان چه مواد غذایی حساسیت زا هستند، به موارد زیر توجه کنید:
بسیاری از کودکان با گذشت زمان (مثلا تا ۵ سالگی) ممکن است حساسیت به موادی مثل شیر یا تخم مرغ را پشت سر بگذارند، اما حساسیت به بادامزمینی یا آجیلها معمولا مادامالعمر باقی میماند.
علائم آلرژی غذایی در بزرگسالان و کودکان متفاوت است؛ همچنین امکان دارد این علائم از چند دقیقه تا چند ساعت پس از مصرف ماده غذایی ظاهر شوند. علائم حساسیت غذایی از خفیف تا بسیار شدید هستند و حتی ممکن است تهدیدی برای جان شخص نیز باشند. علائم آلرژی غذایی در بزرگسالان و کودکان در جدول زیر درج شده است:
| نوع علائم | شرح علائم | شدت علائم |
| حساسیت غذایی روی پوست | کهیر، خارش پوست، قرمزی یا التهاب | خفیف تا متوسط |
| مشکلات گوارشی | درد شکم، تهوع، استفراغ، اسهال | خفیف تا متوسط |
| مشکلات تنفسی | خسخس سینه، سرفه، تنگی نفس، گرفتگی یا آبریزش بینی | متوسط تا شدید |
| علائم دهان و گلو | خارش یا سوزش دهان، ورم لبها، زبان یا گلو، گرفتگی صدا | خفیف تا متوسط |
| علائم چشمی | خارش چشم، قرمزی یا آبریزش چشم | خفیف |
اگر برایتان سوال است که «علائم الرژی شدید چیست» باید بگوییم آلرژی شدید موجب آنافیلاکسی میشود. آنافیلاکسی موجب افت شدید فشار خون، تنگی نفس شدید، سرگیجه، غش و از دست دادن هوشیاری میشود. درمان اضطراری آنافیلاکسی بسیار مهم است؛ درغیراینصورت ممکن است باعث اغما یا حتی مرگ شود.
از آنجا که علائم حساسیت به مواد غذایی ممکن است با بیماریهای دیگر اشتباه گرفته شود (مثل بیماریهای گوارشی)، تشخیص صحیح این آلرژی باید توسط پزشک متخصص انجام شود. هدف تشخیص، شناسایی ماده غذایی آلرژن و ارزیابی شدت و نوع واکنش است. روشهای تشخیص حساسیتهای غذایی عبارتاند از:
توجه داشته باشید آزمایش خون IgE خاص، میزان آنتیبادی را نشان میدهد، اما مثبت بودن این تست بهتنهایی معادل آلرژی واقعی نیست؛ باید با علائم بالینی همخوانی داشته باشد. اگر دچار علائم حساسیت غذایی همچون کهیر شدید و برایتان سوال شد که «برای درمان کهیر چه بخوریم» حتما در این مورد با پزشک مشورت کنید.
در حال حاضر، درمان قطعی برای حساسیت غذایی وجود ندارد و مهمترین راهکار، پیشگیری از تماس با ماده غذایی آلرژن است. مدیریت حساسیت غذایی شامل اجتناب کامل از غذاهای محرک و آماده بودن برای درمان واکنشهای احتمالی (مثل همراه داشتن اپینفرین) میشود. هدف اصلی درمان آلرژی غذایی، کاهش خطر بروز واکنشهای شدید و افزایش ایمنی فرد در برابر غذاهای آلرژیزا است. روشهای درمان حساسیت غذایی شامل موارد زیر میشوند:
بهتر است برای درمان دارویی حساسیت غذایی حتما با مشاور یا متخصص تغذیه مشورت کنید تا یک رژیم غذایی سالم بدون مواد حساسیت زا برای شما طراحی کند.
در صورت درمان نکردن آلرژیهای غذایی ممکن است دچار عوارض جدی شوید؛ از اختلالات رشد در کودکان گرفته تا مشکلات مزمن گوارشی و تنفسی! بروز آنافیلاکسی که یک واکنش مرگبار و سریع است نیز یکی از خطرناکترین پیامدهای این نوع آلرژی محسوب میشود. اگر برایتان سوال است که «آنافیلاکسی چیست» باید گفت که آنافیلاکسی یک واکنش آلرژیک بسیار سریع و مرگبار است که باعث تورم شدید گلو، افت شدید فشار خون و اختلال تنفسی میشود.
علاوهبر آسیبهای جسمی، آلرژی غذایی ممکن است اثرات روانی قابلتوجهی مثل اضطراب اجتماعی و کاهش کیفیت زندگی به همراه داشته باشد.
مهمترین اقدام برای پیشگیری از آلرژی غذایی، اجتناب کامل از مصرف مواد غذایی آلرژن و خواندن دقیق برچسب مواد غذایی است. در کودکان نیز، معرفی تدریجی و کنترلشده غذاهای آلرژیزا در سن مناسب، خطر بروز آلرژی را کاهش میدهد. بهمنظور پیشگیری از حساسیت به مواد غذایی، همراه داشتن داروهای اورژانسی مانند اپینفرین برای افرادی که سابقه واکنشهای شدید دارند بسیار ضروری است.
کلیه حقوق این وب سایت متعلق به شرکت آدوراطب است.
