زخم تناسلی در مردان و زنان: علل + راه‌های درمان و پیشگیری از آن

زخم‌های تناسلی، آسیب‌هایی سطحی یا عمیق در ناحیه تناسلی هستند که ممکن است ناشی از عفونت، بیماری‌های مقاربتی، آلرژی یا حتی ضربه مکانیکی باشند. این زخم‌ها بر حسب علت، ممکن است دردناک یا بدون درد، عفونی یا غیرعفونی، موقتی یا مزمن باشند. زخم تناسلی نه‌تنها از نظر فیزیکی آزاردهنده است، بلکه احتمال دارد سلامت جنسی، باروری و روابط زناشویی فرد را نیز تحت تاثیر قرار دهد. در بیشتر موارد، این زخم‌ها نشانه‌ای از بیماری‌های مقاربتی جدی مانند سیفلیس یا تبخال تناسلی هستند؛ بنابراین، تشخیص زودهنگام و درمان صحیح اهمیت فراوانی دارد.

در ادامه ضمن بررسی دقیق این زخم ها در رابطه با علت ایجاد، راه‌های درمان و روش‌های پیشگیری نیز صحبت می‌کنیم.

مهم‌ترین علل زخم‌های تناسلی؛ چه بیماری‌هایی منجر به این عارضه می‌شوند؟

شناخت علل زخم تناسلی در مردان و زنان گام نخست در درمان موثر این عارضه است. در ادامه به شایع‌ترین دلایل ایجاد این نوع زخم‌ها می‌پردازیم.

عفونت‌های ویروسی؛ ویروس هرپس سیمپلکس

ویروس هرپس سیمپلکس عامل اصلی تبخال تناسلی است که یکی از شایع‌ترین علل زخم ناحیه تناسلی محسوب می‌شود. این زخم‌ها معمولا دردناک، تاولی و مکرر هستند. برای اطلاعات بیشتر در این زمینه، پیشنهاد می‌کنیم مطلب «تبخال تناسلی چیست» را مطالعه کنید.

زگیل تناسلی زخمی‌شده؛ دومین علت ایجاد زخم های تناسلی

گاهی زگیل تناسلی بر اثر اصطکاک یا تحریک، دچار پارگی و زخم می‌شود. این شرایط ممکن است زمینه‌ساز عفونت ثانویه باشد و در نتیجه زخم تناسلی را ایجاد کند. اگر می‌خواهید بیشتر درباره تفاوت انواع این ضایعات بدانید، مقاله «انواع زگیل تناسلی» برای شما مفید است.

سیفلیس؛ زخمی سفت و بدون درد

زخم سفت و بدون درد سیفلیس اولیه یکی دیگر از نشانه‌های رایج زخم تناسلی است. این زخم اغلب در مراحل ابتدایی نادیده گرفته می‌شود و به مرور منجر به ایجاد زخم‌هایی عمیق‌تر خواهد شد.

ویروس HPV؛ از نوع پرخطر

برخی از تیپ‌های پرخطر HPV احتمال دارد زخم، خارش و ضایعات در ناحیه تناسلی ایجاد کنند و در نهایت به زخم‌هایی دردناک تبدیل شوند که در این حالت زخم تناسلی ایجاد می شود. برای آشنایی بیشتر با این ویروس و عوارض آن، مقاله «hpv چیست و چه علائمی دارد» را مطالعه کنید.

بیماری‌های مقاربتی دیگر

بیماری‌هایی مانند شانکروئید، کلامیدیا و گنوره نیز ممکن است با زخم همراه باشند و منجر به ایجاد زخم تناسلی شوند. آشنایی با مفاهیم پایه‌ای مانند «بیماری STD چیست» شما را در پیشگیری و شناسایی زودهنگام بیماری‌های مشابه کمک می کند.

علائم هشداردهنده زخم‌های تناسلی؛ چه زمانی باید نگران شویم؟

بعضی از علائم نشان‌دهنده جدی‌ بودن زخم‌های ناحیه تناسلی هستند و نیاز به مراجعه فوری به پزشک دارند. این علائم به شرح زیر هستند:

• درد یا سوزش شدید در محل زخم
• ترشح چرکی یا بوی بد
• تب‌ولرز
• بزرگ‌شدن غدد لنفاوی کشاله ران
• بهبود نیافتن زخم در عرض یک هفته

زخم‌های تناسلی ایدز یا زخم‌هایی که ناشی از بیماری‌های ویروسی مزمن هستند معمولا دیرتر بهبود یافته و عوارض بیشتری دارند. زخم‌های تناسلی ایدز اغلب مقاوم به درمان‌های معمولی هستند.

راه‌های تشخیص زخم‌های تناسلی؛ چگونه علت را مشخص کنیم؟

تشخیص صحیح و به موقع زخم‌های تناسلی، مهم‌ترین اقدام برای درمان موثر است. پزشک برای بررسی علت زخم تناسلی، از روش‌های زیر استفاده می‌کند:

• معاینه بالینی و بررسی عکس زخم دستگاه تناسلی: پزشک با مشاهده مستقیم زخم یا بررسی عکس آن، شکل، اندازه، محل و ویژگی‌های ظاهری زخم را ارزیابی می‌کند تا نشانه‌های بیماری‌های خاص را تشخیص دهد.
• نمونه‌برداری از ترشحات زخم: ترشحات زخم به‌وسیله سواپ جمع‌آوری شده و برای بررسی میکروبی یا ویروسی به آزمایشگاه ارسال می‌شود تا عامل عفونت شناسایی شود.
•  آزمایش خون برای بررسی سیفلیس یا HIV: با بررسی آنتی‌بادی‌ها یا آنتی‌ژن‌های خاص در خون، می‌توان عفونت‌هایی مانند سیفلیس یا HIV را که ممکن است با زخم همراه باشند، تشخیص داد.
• تست PCR برای شناسایی ویروس‌هایی مانند HSV یا HPV: در این روش، مواد ژنتیکی ویروس‌ها از نمونه زخم استخراج و بررسی می‌شوند تا وجود ویروس‌هایی مانند تبخال تناسلی (HSV) یا پاپیلوما (HPV) تایید شود.
• تصاویر بالینی مانند عکس زخم‌های ناحیه تناسلی زنان: تصاویر باکیفیت از زخم‌ها به پزشک کمک می‌کند با مقایسه با الگوهای شناخته‌شده، تشخیص دقیق‌تری داشته باشد.

ترکیب روش‌های بالینی، آزمایشگاهی و تصویری، بهترین فرصت را برای تشخیص درست و درمان سریع زخم‌های تناسلی فراهم می‌کند.

درمان زخم تناسلی؛ داروها، پمادها و روش‌های خانگی مفید

برای درمان زخم‌های تناسلی بر حسب علت آن، از درمان‌های متنوعی استفاده می‌شود. راه های درمان زخم تناسلی معمولا به شرح زیر است:

• داروهای ضد ویروس: داروهایی مثل آسی‌کلوویر و والاسیکلوویر برای درمان تبخال و زخم‌های ویروسی استفاده می‌شوند. آشنایی با «نحوه مصرف قرص والاسیکلوویر ۱۰۰۰» به بهبود سریع‌تر کمک می‌کند. این داروها هرگز نباید بدون تجویز پزشک مصرف شوند.
• پمادها: استفاده از پماد برای زخم تناسلی مانند زینک اکساید یا پماد آنتی‌بیوتیک کمک می‌کند التهاب کاهش یافته و عفونت کنترل شود. در موارد خاص، ممکن است نیاز به پماد برای زخم تناسلی مردان باشد.
• آنتی‌بیوتیک‌ها: در صورت وجود عفونت باکتریایی، داروهای خوراکی یا تزریقی توسط پزشک تجویز می‌شوند. برخی برندها از طریق نمایندگی پخش دارو رسمی تامین می‌شوند تا از کیفیت آن‌ها اطمینان حاصل شود.
• درمان خانگی: رعایت بهداشت، استفاده از کمپرس آب گرم، و پوشیدن لباس زیر نخی ممکن است در درمان خانگی زخم دستگاه تناسلی مردان یا زنان موثر باشد.
• تقویت سیستم ایمنی: مصرف ویتامین‌ها، تغذیه سالم و کاهش استرس به بهبود سریع‌تر کمک می‌کند. مخصوصا در مواردی مانند زخم کلاهک تناسلی مردان یا زخم ناحیه تناسلی زنان که مستعد عود هستند.

در نهایت، استفاده صحیح از داروی زخم دستگاه تناسلی مردان با تجویز پزشک، در بهبود موثر زخم‌ها نقش دارد.

عوارض بی‌توجهی به زخم‌های تناسلی؛ از نازایی تا عفونت‌های شدید

درصورتی‌که زخم‌های تناسلی درمان نشوند، ممکن است منجر به عوارضی شوند که سلامت فرد را به خطر می‌اندازند:

• گسترش عفونت به ارگان‌های داخلی مانند رحم یا بیضه‌ها
• ایجاد زخم‌های مزمن و جای زخم تبخال تناسلی
• افزایش ریسک ابتلا به HIV و بیماری‌های مقاربتی دیگر
• درد مزمن در رابطه جنسی یا اختلال در باروری
• باقی‌ ماندن اسکار و تغییرات ظاهری پوست ناحیه تناسلی

به همین دلیل درمان زخم تبخال تناسلی و سایر زخم‌ها باید در اسرع وقت آغاز شود؛ بنابراین در اولین فرصت به پزشک متخصص مراجعه کنید. پزشک معمولا با داروهایی مثل داروی نواکسا یا قرص‌های مشابه، به درمان یا کنترل زخم، تبخال و زگیل تناسلی می‌پردازد.

پیشگیری از زخم‌های تناسلی؛ چطور از بروز آن‌ها جلوگیری کنیم؟

پیشگیری همیشه بهتر از درمان است. برای جلوگیری از زخم‌های تناسلی، رعایت موارد زیر ضروری است:

• رعایت بهداشت فردی و جنسی
• استفاده از کاندوم در روابط جنسی
• انجام واکسیناسیون HPV (واکسن گارداسیل)
• اجتناب از روابط جنسی پرخطر
• انجام آزمایش‌های دوره‌ای برای تشخیص بیماری‌های مقاربتی
• پرهیز از استفاده از محصولات عطردار یا تحریک‌کننده در ناحیه تناسلی

در زنانی که با زخم رحم مواجه هستند، پیگیری این مراقبت‌ها به خوبی مشخص می‌کند که «زخم رحم با چی خوب میشه» و چطور می‌توان از پیشرفت آن جلوگیری کرد.

برای حفظ سلامت خود زخم‌های تناسلی را جدی بگیرید

زخم تناسلی در مردان و زنان موضوعی نیست که بتوان از کنار آن ساده عبور کرد. این زخم‌ها ممکن است نشانه‌ای از بیماری‌های مقاربتی خطرناک باشند یا در صورت درمان نشدن، مشکلات جدی برای سلامت فرد ایجاد کنند. مراجعه به پزشک، انجام آزمایش‌های دقیق، استفاده از داروهای مناسب و رعایت بهداشت فردی از جمله مهم‌ترین اقداماتی است که برای درمان زخم ناحیه تناسلی زنان یا زخم آلت تناسلی مردان باید انجام شود.

اگر شما هم با نشانه‌هایی مثل زخم در ناحیه تناسلی یا زخم کلاهک تناسلی مواجه هستید، لازم است فورا به پزشک متخصص مراجعه کنید. چنانچه پزشک تشخیص دهد در بدن شما عفونت باکتریایی وجود دارد، به تجویز داروهای خاصی می پردازد که روند درمان را تسریع می کنند. برخی از داروهایی که به منظور درمان بیماری‌های مقاربتی تجویز می شود کمیاب هستند و حتما باید برای تهیه آن‌ها به انواع نمایندگی پخش دارو که معتبر هستند. مراجعه کنید.