زگیل دهانی چیست؟ روش‌های انتقال، علائم و تشخیص

طبق آمار مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری‌ها (CDC)، هنوز حدود ۱۰٪ از مردان و ۳.۶٪ از زنان در ایالات متحده به زگیل دهانی مبتلا هستند. همچنین طبق آخرین آمار سازمان بهداشت جهانی، کمتر از ۱۵۰۰۰ نفر هر ساله به سرطان‌های دهان و حفره حلقی بر اثر HPV مثبت، مبتلا می‌شوند. این آمارها نشان‌دهنده شیوع زگیل دهانی و خطرات گسترده آن در بزرگسالان است. چنانچه می‌خواهید با علائم زگیل داخل دهان و همچنین روش‌های انتقال و تشخیص آن آشنا شوید، مطالعه این مقاله را به شما پیشنهاد می‌کنیم. در ادامه به شما می‌گوییم زگیل دهانی چیست و چگونه می‌توان آن را درمان کرد.

زگیل دهانی چیست؟

زگیل دهانی نوعی عفونت ویروسی است که توسط ویروس پاپیلومای انسانی (HPV) ایجاد می‌شود و به شکل برجستگی‌های کوچک و گوشتی روی لب‌ها، داخل دهان، لثه‌ها یا گلو ظاهر می‌شود. این زگیل‌ها معمولا بدون درد هستند اما ممکن است باعث ناراحتی، خارش یا تحریک شوند. برخی از انواع HPV که باعث زگیل دهانی می‌شوند، ممکن است با سرطان‌های دهان و گلو مرتبط باشند؛ بنابراین شناسایی و درمان زودهنگام زگیل دهانی روی زبان اهمیت بسیاری دارد.

اگر برایتان سوال است که «بیماری  hpv  چیه و چگونه درمان می‌شود» حتما به بخش بلاگ‌های سایت مراجعه کرده تا با این بیماری و عوارض مرتبط با آن آشنا شوید.

زگیل دهانی بعد از چند وقت نمایان میشود؟

دوره نهفتگی زگیل دهانی، یعنی فاصله زمانی بین تماس با ویروس HPV و ظهور علائم، معمولا بین ۲ تا ۸ هفته است. با این حال ممکن است این دوره بین ۳ هفته تا ۲۴ ماه متغیر باشد. این تفاوت به دلیل عوامل مختلفی مانند نوع سویه ویروس و وضعیت سیستم ایمنی فرد است؛ همچنین، بسیاری از افراد ممکن است حامل ویروس باشند بدون اینکه هیچ‌گونه علائمی را تجربه کنند.

زگیل دهانی چه شکلی است؟

زگیل‌های دهانی ناشی از ویروس HPV، به‌صورت برجستگی‌های کوچک و نرم در نواحی مختلف دهان ظاهر می‌شوند. این زگیل‌ها همچون زگیل مقعدی ممکن است به رنگ‌های پوست، سفید، صورتی یا خاکستری باشند و از نظر شکل و اندازه متغیرند؛ برخی کوچک و مسطح و برخی دیگر بزرگ و شبیه به گل‌کلم هستند. این ضایعات می‌توانند به‌صورت تکی یا گروهی در هر نقطه‌ای از دهان، از جمله زبان، لب‌ها، کام نرم، لثه‌ها و حلق، ظاهر شوند. انواع زگیل دهانی روی زبان اغلب بدون درد هستند، اما در موارد نادر ممکن است درد، سوزش یا ناراحتی ایجاد کنند؛ همچنین در صورت آسیب‌دیدگی زگیل‌ها، احتمال خونریزی نیز وجود دارد.

زگیل دهانی چه علائمی دارد؟

اگر برایتان سوال است که علائم زگیل دهانی چیست؟ باید بگوییم که زگیل دهانی که در دسته انواع بیماری های مقاربتی قرار می‌گیرد، اغلب بدون علامت است و بسیاری از افراد از ابتلای خود بی‌خبرند. با این حال، در صورت بروز، علائم ممکن است شامل موارد زیر باشد:

• ضایعات یا توده‌های کوچک و سخت در دهان
• تغییر رنگ بافت‌های دهانی
• بیرون ریختن آب دهان
• سرفه به‌خصوص سرفه خون‌آلود
• کاهش وزن ناخواسته
• درد یا ناراحتی هنگام جویدن، بلعیدن یا صحبت کردن
• گلودرد مداوم یا گوش‌درد (معمولا در یک سمت)
• توده‌های گردنی یا تورم غدد لنفاوی
• بی‌حسی یا گزگز در لب یا زبان
• تغییر صدا یا گرفتگی صدا طولانی‌مدت

در صورت مشاهده هر یک از این علائم، به‌ویژه اگر بیش از سه هفته ادامه داشته باشند، توصیه می‌شود به پزشک یا دندان‌پزشک مراجعه کنید. تشخیص زودهنگام HPV از پیشرفت عوارض جدی‌تر جلوگیری می‌کند.

آشنایی با روش‌های انتقال زگیل دهان

اکثر افرادی‌که از نظر رابطه جنسی با شرکای مختلف در تماس هستند، در دوره‌ای از زندگی خود به ویروس پاپیلومای انسانی (HPV) مبتلا می‌شوند. این ویروس اغلب از طریق راه‌های ذکر شده در زیر از فرد آلوده به فردی دیگر منتقل می‌شود:‌

• رابطه جنسی دهانی با فرد آلوده: در صورت برقراری رابطه دهانی با فرد مبتلا به HPV، ویروس به ناحیه دهان و گلو منتقل می‌شود.
• بوسیدن عمیق: اگر فردی دارای زگیل‌های دهانی باشد، احتمال انتقال ویروس از طریق بوسیدن عمیق وجود دارد.
• تولد فرزند: این ویروس ممکن است هنگام زایمان نیز به‌خصوص زایمان طبیعی از مادر به نوزاد منتقل شود.

عامل اصلی انواع زگیل دهانی که از نظر شکل و ظاهر کمی با یکدیگر تفاوت دارند، نوع پرخطر HPV 16 است. اما سویه‌های دیگری نیز می‌توانند عامل آن باشند. برای کاهش خطر ابتلا به این ویروس دهانی، توصیه می‌شود، رابطه جنسی محافظت‌شده داشته باشید؛ همچنین اگر برایتان سوال است که «زگیل تناسلی چگونه منتقل میشود» حتما در این مورد نیز تحقیقات لازم را انجام دهید تا به‌موقع بتوانید از ابتلا به این ویروس جلوگیری کنید.

نحوه تشخیص زگیل داخل دهان

تشخیص زگیل‌های دهانی، ناشی از HPV، به دلیل شباهت به سایر ضایعات دهانی و گاهی نبود علائم مشخص، ممکن است چالش‌برانگیز باشد. برای تشخیص دقیق، پزشکان معمولا از آزمایش‌های زیر استفاده می‌کنند:‌

• معاینه بالینی توسط متخصص: در صورت مشاهده ضایعات یا توده‌های غیرعادی در دهان، مراجعه به دندان‌پزشک یا پزشک متخصص بیماری‌های دهان ضروری است. پزشک با بررسی دقیق نواحی مختلف دهان، از جمله زبان، لثه‌ها، کام و حلق، به ارزیابی ضایعات می‌پردازد.
• نمونه‌برداری (بیوپسی): اگر ضایعه‌ای مشکوک در دهان شما مشاهده شود، پزشک ممکن است نمونه‌ای از بافت را برای بررسی‌های بیشتر بردارد. این نمونه به آزمایشگاه پاتولوژی ارسال می‌شود تا از نظر وجود سلول‌های غیرطبیعی یا سرطانی بررسی شود.
• آزمایش واکنش زنجیره‌ای پلیمراز (PCR): این آزمایش با هدف تشخیص DNA ویروس HPV در بافت‌های دهانی انجام می‌شود. در این روش، پس از استخراج DNA از نمونه بافتی، با استفاده از تکنیک‌های مولکولی، حضور ویروس شناسایی می‌شود. این روش به‌ویژه در تشخیص انواع پرخطر HPV نیز موثر است.

توجه داشته باشید که تشخیص زودهنگام و دقیق زگیل‌های دهانی اهمیت بالایی دارد، زیرا برخی از انواع HPV ممکن است با سرطان‌های دهان و حلق مرتبط باشند. از‌این‌رو در صورت مشاهده هرگونه تغییر یا ضایعه مشکوک در دهان که بیش از دو هفته ادامه دارد، حتما به پزشک مراجعه کنید.

توجه داشته باشید که بدون مشورت پزشک هیچ‌گونه دارو و قرص تبخال تناسلی را خودسرانه مصرف نکنید؛ زیرا شما باید با مشورت پزشک داروهایی را که در از بین بردن HPV موثر هستند، مصرف کنید.

روش درمان زگیل دهانی چیست؟

اکثر عفونت‌های HPV دهانی طی ۱ تا ۲ سال خودبه‌خود از بین می‌روند، اما در برخی موارد نادر، عفونت‌های پایدار ممکن است منجر‌به سرطان‌های ناحیه دهان و حلق (اوروفارنکس) شوند. از جمله روش‌های درمان زگیل در دهان عبارت‌اند از:

زگیل‌های دهانی، ناشی از ویروس پاپیلومای انسانی (HPV)، ممکن است به‌طور خودبه‌خود از بین بروند؛ اما در صورت ایجاد ناراحتی، درد یا نگرانی‌های زیبایی، درمان ضروری است. روش‌های درمانی:

• کرایوتراپی (سرمادرمانی): استفاده از نیتروژن مایع برای انجماد و از بین بردن زگیل‌ها
• الکتروکوتری: سوزاندن زگیل‌ها با جریان الکتریکی
• لیزر درمانی: حذف زگیل‌ها با استفاده از دستگاه‌های لیزر
• جراحی: برداشتن فیزیکی زگیل‌ها با ابزار جراحی
• داروهای موضعی: استفاده از محلول‌های شیمیایی مانند اسید تری‌کلرواستیک یا کرم‌های تحریک‌کننده سیستم ایمنی مانند ایمی‌کیمود
• تزریق اینترفرون آلفا-2b: تزریق مستقیم اینترفرون به ناحیه زگیل برای تقویت پاسخ ایمنی

یکی از داروهای خوراکی که برای درمان زگیل‌ دهان توسط برخی پزشکان تجویز می‌شود، کپسول نواکسا است. این دارو به‌صورت خوراکی مصرف می‌شود و به از بین بردن زگیل‌ها و جلوگیری از بازگشت مجدد آن‌ها کمک می‌کند؛ اما برای مصرف این کپسول حتما باید با پزشک خود مشورت کنید.

پیشگیری از زگیل دهانی روی زبان

برای پیشگیری از زگیل‌های دهانی ناشی از ویروس پاپیلومای انسانی، می‌توانید اقدامات زیر را انجام دهید تا از بروز هرگونه ضایعه ناخوشایند در دهان خود جلوگیری کنید:

• تزریق واکسن HPV: دریافت واکسن گارداسیل یا HPV قبل از شروع فعالیت‌های جنسی از ابتلا به انواع شایع این ویروس جلوگیری می‌کند. این واکسن معمولا در سه دوز و در بازه زمانی ۶ ماه تزریق می‌شود.
• رعایت رابطه جنسی ایمن: استفاده از کاندوم یا سایر وسایل پیشگیری‌کننده در هر بار رابطه جنسی، به‌ویژه در رابطه جنسی دهانی، خطر انتقال HPV را کاهش می‌دهد.
• محدود کردن تعداد شرکای جنسی: داشتن شرکای جنسی متعدد، خطر ابتلا به HPV را افزایش می‌دهد؛ بنابراین، محدود کردن تعداد شرکای جنسی توصیه می‌شود.
• انجام معاینات منظم دهانی و دندان‌پزشکی: مراجعه دوره‌ای به دندان‌پزشک برای بررسی و تشخیص زودهنگام هرگونه ضایعه یا تغییر در بافت‌های دهانی به پیشگیری و درمان زگیل دهانی کمک کند.

همچنین به‌منظور پیشگیری از زگیل دهانی روی زبان، حفظ یک سبک زندگی سالم، شامل تغذیه مناسب، ورزش منظم و اجتناب از مصرف دخانیات و الکل، به تقویت سیستم ایمنی و کاهش خطر ابتلا به عفونت‌های HPV کمک می‌کند.

برخی از افراد به اشتباه از داروهایی مانند شربت کلوویراز برای درمان و از بین بردن زگیل‌های تناسلی استفاده می‌کنند؛ اما باید گفت که این دارو برای درمان انواع هرپس ویروس مورد‌استفاده قرار می‌گیرد و برای افرادی که مبتلا به بیماری آبله مرغان هستند تجویز می‌شود؛ بنابراین برای مصرف هرگونه دارو به‌منظور درمان HPV باید با پزشک مشورت کنید تا داروهای مناسب را برایتان تجویز کند.

اهمیت پیشگیری و تشخیص زگیل دهانی

زگیل دهانی ناشی از ویروس HPV ممکن است بدون علائم باشد اما در برخی موارد منجر‌به مشکلات جدی، از جمله سرطان‌های دهان و گلو می‌شود. روش‌های انتقال این نوع زگیل شامل رابطه جنسی دهانی، بوسیدن عمیق و انتقال مادر به نوزاد می‌شود.

تشخیص زودهنگام از طریق معاینه بالینی، بیوپسی و آزمایش‌های مولکولی (PCR) انجام می‌شود. برای درمان زگیل داخل دهان، روش‌هایی مانند کرایوتراپی، لیزر، جراحی و داروهای موضعی به کار می‌رود. بهترین راه پیشگیری نیز تزریق واکسن HPV، رعایت اصول رابطه جنسی ایمن و حفظ سلامت سیستم ایمنی است. توجه به این اقدامات از عوارض جدی زگیل دهانی جلوگیری می‌کند.