انواع انسولین؛ از تزریقی تا پمپی + جدول کامل اثرگذاری

بسیاری از بیماران دیابتی برای کنترل بیماری خود به انسولین نیاز دارند؛ چون بدن آن‌ها توانایی تولید انسولین کافی را ندارد. انسولین‌ها با‌توجه‌به نحوه مصرف و مدت اثرگذاری به دسته‌های مختلف تقسیم می‌شوند؛ برخی از آن‌ها خیلی سریع عمل می‌کنند و برای کنترل قندخون بعد از وعده‌هایی غذایی کاربرد دارند، درحالی‌که برخی دیگر به‌آرامی و در طول شبانه‌روز اثر می‌گذارند. همچنین انسولین‌ها در شکل‌های مختلف مثل ویال، قلمی یا پمپی عرضه می‌شوند.  پزشک براساس نوع دیابت و شرایط فردی شما، انسولین مناسب را تجویز می‌کند. در ادامه این مقاله انواع انسولین از نظر سرعت تاثیرگذاری، روش مصرف و کاربرد را به شما معرفی می‌کنیم. 

انواع انسولین‌؛ پایه و وعده‌ای

انسولین در بدن افراد دیابتی به‌طور‌طبیعی تولید نمی‌شود؛ از‌این‌رو تزریق انسولین، داروی دیابت است. این داروها به دو دسته اصلی پایه و وعده‌ای تقسیم می‌شوند که در ادامه آن‌ها را بررسی می‌کنیم:

• انسولین پایه: وظیفه این دسته از داروهای دیابت، تامین نیاز بدن به انسولین در طول شبانه‌روز است؛ یعنی انسولین‌های پایه به‌صورت طولانی‌مدت عمل می‌کنند. افراد دیابتی باید این نوع انسولین را ۱ یا ۲ بار در طول روز (طبق صلاح‌دید پزشک) تزریق کنند تا سطح قندخون آن‌ها در طول روز تقریبا ثابت باقی بماند. 
• انسولین وعده‌ای: این نوع داروی دیابت، سریع اثر می‌گذارد و افراد دیابتی باید دقیقا قبل یا بعد از وعده‌های غذایی، انسولین‌های وعده‌ای تزریق کنند تا دچار افزایش قندخون نشوند. 

در بیماران مبتلا به دیابت نوع ۱، معمولا پزشک ترکیبی از این ۲ نوع انسولین را تجویز می‌کند. دیابت نوع ۱ معمولا در افراد جوان زیر ۲۵ سال به‌دلیل حمله سلول‌های ایمنی بدن به پانکراس به‌وجود می‌آید. مهم‌ترین علائم دیابت نوع یک، تکرر ادرار، کاهش وزن ناگهانی، تاری دید و خستگی مفرط هستند. با‌این‌حال پزشک برای افراد مبتلا به دیابت نوع ۲، در ابتدا داروهای خوراکی تجویز می‌کند؛ اما در صورت پیشرفت بیماری، باید زیر نظر پزشک انسولین مصرف کنند. 

معرفی انواع انسولین براساس سرعت و مدت اثرگذاری

انسولین‌ها براساس سرعت شروع اثرگذاری و مدت‌زمان فعال ماندن در بدن، به چند گروه مختلف تقسیم می‌شوند. برخی از آن‌ها بسیار سریع عمل می‌کنند و برای کنترل قندخون بعد از وعده‌های غذایی مناسب هستند؛ درحالی‌که برخی دیگر به‌آرامی و در طول روز اثر می‌گذارند. به این دسته، انسولین‌های طولانی‌اثر گفته می‌شود. یکی از شناخته‌شده‌ترین داروها در این گروه، انسولین لانتوس است. شما باید زیر نظر پزشک این انسولین قلمی را ۱ بار در طول روز تزریق کنید. در جدول زیر انواع انسولین از نظر سرعت و مدت اثرگذاری را به شما معرفی می‌کنیم:

به‌طورکلی انسولین‌هایی که سریع تاثیر می‌گذارند، برای کنترل قندخون وعده‌های غذایی مناسب هستند؛ در‌حالی‌که انسولین‌هایی طولانی‌اثر، وظیفه حفظ سطح قندخون بدن در طول شبانه‌روز را برعهده دارند. یکی از انواع انسولین‌های پایه طولانی‌اثر، انسولین توجئو است؛ این دارو توسط پزشک تجویز می‌شود و باید طبق دستور پزشک، ۱ بار در طول روز به‌صورت زیرجلدی تزریق شود.

انواع انسولین از نظر روش مصرف؛ قلمی، ویالی و پمپی 

انسولین‌ها به شکل‌های مختلف برای بیماران دیابتی تولید می‌شوند که در ادامه آن‌ها را به شما معرفی می‌کنیم: 

• انسولین ویالی: این نوع انسولین به‌شکل شیشه‌های کوچک عرضه می‌شود. شما باید دوز مناسب دارو را به‌وسیله سرنگ از ویال‌ها بردارید و تزریق کنید.  
• انسولین قلمی: در انسولین‌های قلمی، دوز مناسب دارو داخل قلم است (یعنی نیاز نیست دارو را از ویال بردارید). 
• پمپ انسولین: پمپ انسولین نوعی دستگاه کوچک است که بدن متصل می‌شود و به‌صورت‌مداوم انسولین تزریق می‌کند. 

پزشک با‌توجه‌به سن، نوع دیابت و شرایط فردی هر بیمار، نوع مناسب انسولین را پیشنهاد می‌دهد. برای مثال پزشک گاهی برای بیماران مبتلا به دیابت نوع ۲ فقط قرص قندخون تجویز می‌کند، نه انسولین‌های تزریقی. اگر می‌پرسید دیابت نوع ۲ چیست، باید در پاسخ بگوییم که در این نوع دیابت، بدن انسولین کافی تولید نمی‌کند یا توانایی استفاده از انسولین را ندارد. این بیماری در افراد بالای ۴۵ سال که اضافه‌وزن دارند، شایع‌تر است. 

عوارض احتمالی مصرف انسولین بیش‌ازحد نرمال

اگر زیر نظر پزشک از دوز مناسب انواع انسولین استفاده کنید، عوارض جدی برایتان به‌وجود نمی‌آید؛ بااین‌حال همه داروهای کنترل قند‌خون (چه به‌صورت قرص و چه انسولین‌های تزریقی) عوارض نادر هم به‌همراه دارد. برای مثال قرص گلورپیا ۲۵ یکی از موثرترین داروهای خوراکی کاهش‌دهنده قندخون محسوب می‌شود؛ بااین‌حال از عوارض قرص گلوریپا ۲۵ می‌توان به عفونت‌های مجاری ادراری و دردهای مفصلی اشاره کرد. 

یکی از عوارض احتمالی مصرف انسولین، هیپوگلیسمی (افت قندخون) است که گاهی به‌دلیل تزریق بیش‌ازحد انسولین یا نخوردن وعده غذایی، به‌وجود می‌آید. هیپوگلیسمی یکی از عوارض قرص سینوریپا 5/500 نیز محسوب می‌شود. این قرص با مهار بازجذب گلوکز در کلیه، به کنترل قندخون کمک می‌کنند؛ اما اگر بیش‌ازحد نرمال از این قرص بخورید، باعث افت قندخون می‌شود. علائم این حالت شامل لرزش، تعریق، تپش‌قلب و گیجی می‌شوند. 

مصرف انواع انسولین برای کنترل دیابت زیر نظر پزشک

در این مقاله انواع انسولین را براساس مدت اثرگذاری و روش مصرف به شما معرفی کردیم؛ از انسولین‌های سریع‌الاثر برای کنترل قندخون بعد از وعده‌های غذایی گرفته تا انسولین‌های طولانی‌اثر که قندخون را در طول شبانه‌روز ثابت نگه می‌دارند. همچنین انسولین به شکل‌های مختلف مثل ویال، قلمی و پمپی در دسترس است. برای انتخاب نوع مناسب انسولین باید به پزشک مراجعه کنید. 

شرکت آدوراطب به‌عنوان پخش سراسری گروه کوبل دارو، انواع داروها از جمله انسولین‌های مختلف و مکمل‌ها را به سراسر کشور پخش می‌کند. این شرکت بیشتر از ۱۵ سال سابقه فعالیت دارد و داروهای برندهایی معتبر مانند دکتر عبیدی، نستله و آسترازنکا را توزیع می‌کند.